X Lat ARSENAŁU

Arsenał Aktualności

 

Piotr M. Zalewski

Historia Stowarzyszenia

Stowarzyszenie ARSENAŁ powstało w 2001 roku pierwotna nazwa: Stowarzyszenie Historyczno-Mundurowe LEGIA NADWIŚLAŃSKA I PUŁK LANSJERÓW NADWIŚLAŃSKICH wskazywała kierunek zainteresowań grupy założycielskiej. Pomysłodawcą powstania grupy był Andrzej Ziółkowski ówcześnie pracownik Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Za jego namową koleżanki i koledzy „wstąpili” do Legii Nadwiślańskiej i Pułku Lansjerów. Wybrano te formacje za namową kol. Ziółkowskiego który słusznie zarekomendował te jednostki jako niezwykle ciekawe, o długim szlaku bojowym i pięknym mundurze. Dodatkowym argumentem był fakt, że zbliżały się „okrągłe” rocznice bitew w których Legia brała udział, „a więc będzie gdzie zaprezentować piękne mundury nowej grupy”. W latach powstania grupy, w Polsce rekonstrukcja historyczna dopiero raczkowała i choć jak mi wiadomo pierwsza grupa powstała na początku lat dziewięćdziesiątych, a był to 1Pułk Strzelców Konnych w Sobótce, to przez następne dziesięć lat prawie nic się nie działo. W 1998 zaczął tworzyć się 2 Pułk Piechoty XW. Nasza grupa była trzecią odtwarzająca oddziały polskie epoki napoleońskiej. Pierwszy rok istnienia Stowarzyszenia był niezwykle bogaty w wydarzenia: w maju bitwa pod Ostrołęką, w czerwcu Peshiera we Włoszech, w sierpniu Ciechanów, we wrześniu Reduta Wolska w Warszawie, w grudniu Pułtusk. Do grupy dołączali nowi miłośnicy dawnej broni i barwy. W grudniu 2001 roku było już ponad 20 członków. Na pierwszym Walnym zebraniu członków założycieli które odbyło się w Legionowie pod Warszawą prezesem został wybrany jednogłośnie Piotr M. Zalewski (zajmujący się od 1992 roku Kawalerią Narodową).

Rok 2002 był również bogaty w wydarzenia oprócz wjazdów na zagraniczne rekonstrukcje, w kraju współorganizowaliśmy nasze pionierskie przedsięwzięcia takie jak np.: „Elekcja Królów Polskich na Woli” które było pierwszym takim, od sławetnej parady na 1000 lecie Państwa Polskiego, w którym wzięło udział ponad dwustu rekonstruktorów i aktorów, oraz kilkadziesiąt koni i wozów, Widowisko, poprzedzone przemarszem od Starego Miasta aż na Pole Elekcyjne na Warszawskiej Woli zgromadziło kilkanaście tysięcy widzów. W tym też roku nastąpił podział Stowarzyszenia, część kolegów odeszła tworząc 1 Pułk Legii Nadwiślańskiej, pozostali poszerzyli swoje zainteresowania o inne formacje: I Regiment Pieszy szefostwa Działyńskich, 1 Pułk Szwoleżerów Gwardii, czy artylerię. Stowarzyszenie nadal brało czynny udział w krajowym ruchu rekonstruktorskim, członkowie stowarzyszenia doskonalili nie tylko rekonstrukcję swoich mundurów i oporządzenia, ale także pogłębiali swoją znajomość dawnej sztuki wojennej, ćwiczyli się w dawnej musztrze czemu miało służyć także wydanie pierwszej w Polsce reedycji Regulaminu Musztry z 1807 roku. Nasz wiedza służyła nie tylko na „polach bitewnych” braliśmy także udział w spotkaniach z młodzieżą w szkołach i na przedsięwzięciach takich jak np. Rajdy Maciejowickie gdzie od 2001 roku jesteśmy regularnie. W 2005 roku przyjęliśmy nową, do dziś funkcjonującą nazwę i statut. W 2007 roku zorganizowaliśmy pierwszy wspólny wyjazd grup polskich na zlot rekonstruktorów w Detling w Anglii. Tam urządziliśmy, wraz z kolegami z angielskiej grupy odtwarzającej 1 Pułk Szwoleżerów, wspólne obozowisko które cieszyło się dużym zainteresowaniem innych rekonstruktorów. Rok 2008 był niezwykle ważny w dziejach naszego stowarzyszenia. W czerwcu tego roku pod Waterloo nasi Szwoleżerowie i Lansjerzy wystawili po raz pierwszy reprezentację na tej jednej z najważniejszych i największych rekonstrukcji w Europie, a już we wrześniu byliśmy pod Somosierrą wraz z ponad setką rekonstruktorów z prawie wszystkich grup polskich. Mieliśmy Szwoleżerów i Lansjerów oraz piechotę i artylerię. Nasz udział został dostrzeżony, a „zwycięstwo i zdobycie” ponowne sławnego „wąwozu” doczekało się relacji w głównym wydaniu Wiadomości TVP i filmu dokumentalnego. Warto wspomnieć, że w tym także roku lansjerzy wykonali kilka dłuższych (cało i wielodniowych) przemarszy konnych, a także jeden długi dwudniowy, z Warszawy do Maciejowic (70km) w pełnym umundurowaniu i oporządzeniu. Rok 2009 był dla nas równie bogaty w wystąpienia konne. Zaczęliśmy od bitwy pod Raszynem na którą maszerowaliśmy konno prawie 40 km w deszczu. Bitwa była dla koni równie wyczerpująca jak przemarsz, wielokrotne szarże i kontr szarże tak zmęczyły nasze wierzchowce, że w drodze powrotnej do Warszawy niektórzy kawalerzyści musieli iść pieszo. Pozostali mogą pochwalić się czternastoma godzinami w siodle. W roku 2010 byliśmy także pod Waterloo. Wystawiliśmy prawie 20 konnych z czego 8 na koniach przywiezionych z Polski! Wraz ze Szwoleżerami z Anglii i nowym szwadronem z Francji wystawiliśmy jeden z największych w tej rekonstrukcji oddziałów. W 2010 roku udało się też nam, po wielu latach starań zorganizować pierwszą rekonstrukcję bitwy pod Racławicami, która choć niewielka spotkała się z niezwykle pozytywnym odbiorem i ma szanse stać się imprezą cykliczną.

 

Podsumowując ten krótki opis działań Stowarzyszenia w swoim pierwszym dziesięcioleciu warto przypomnieć, że Stowarzyszenie w obecnej formie swoimi zainteresowaniami statutowymi obejmuje okres historii Wojska Polskiego od 1717 do 1831 roku, dzięki temu możemy kultywować tradycje interesujących nas oddziałów działających w ramach czasowych zakreślonych w nazwie stowarzyszenia ( I Brygada Kawalerii Narodowej Koronnej, 10 Regiment pieszy szefostwa Działyńskiego, Pułku Ułanów Legii Nadwiślańskiej, 1 Pułku Szwoleżerów Gwardii).

Stowarzyszenie bierze udział w rekonstrukcjach bitew i wydarzeń historycznych XVIII i XIX wieku. Staramy się pomóc członków wyposażyć się w mundury stosowne dla każdej z epok (Insurekcja Kościuszkowska, Wojny Napoleońskie, Powstanie Listopadowe). Członkowie z roku na rok zdobywają kolejne „stopnie wtajemniczenia rekonstruktorskiego” po zrekonstruowaniu munduru i oporządzenia, oraz oczywiście odpowiedniej broni, przychodzi czas na sprzęt obozowy, mundury pozasłużbowe, i wszystko to co towarzyszyło ludziom na przełomie XVIII i XIX wieku. Przybliżeniu dawnych epok ma także służyć organizowanie corocznych Wielkich Bali Karnawałowych na których zawodowi tancerze prezentują i uczą kroków tańców historycznych i narodowych.

Do Stowarzyszenia należą od powstania ludzie z różnych środowisk i profesji. Są uczniowie, pracownicy muzeów i firm różnych branż. Wielu z nas zajmuje się pracą naukową nad dawnym mundurem, a także badaniami mającymi na celu pomoc w wiernym własnoręcznym odtwarzaniu elementów munduru i oporządzenia; inni prowadzą prace szkoleniowe, ucząc kolegów musztry, jazdy konnej i wojskowego zachowania na placu boju. Często też przygotowujemy scenariusze wielu imprez o charakterze historyczno-rocznicowym w których także bierzemy udział.

Stowarzyszenie działa na podstawie statutu i regulaminu wewnętrznego wzorowanego na wojskowym. Jako stowarzyszenie kultywujące tradycje Wojska Polskiego zorganizowane jest ono na sposób wojskowy; obowiązuje regulamin i hierarchia stopni. Wszelkie wystąpienia w mundurach i z bronią wymagają wojskowej dyscypliny – wiadomo mundur polski do czegoś zobowiązuje!

Oto lista najważniejszych dokonań: walczyliśmy już wspólnie pod: Ostrołęką, Gdańskiem, Peschierą, Wolą, Maciejowicami, Kobyłką, Pułtuskiem, Ciechanowem, Modlinem, Wilnem, Lipskiem, Waterloo, Somosierrą, Racławicami, a także w Warszawie (m.in. Obrona Reduty Wolskiej, Elekcja Królów Polskich, Insurekcja Warszawska, „Noc Listopadowa”, Bitwa pod Olszynką Grochowską), a nawet w rekonstrukcji walk Powstania Warszawskiego (Obrona barykady na Wolskiej) i wojny 1920 roku (Wyszków).

Naszą obecnością w mundurach uświetnialiśmy m in. odsłonięcie pomnika Juliusza Słowackiego, obchody Uchwalenia Konstytucji 3 maja, rocznicy wybuchu Powstania Listopadowego etc., a ostatnio odsłonięcie Pomnika Tadeusza Kościuszki w Warszawie.

Stowarzyszenie ma formę otwartą i możemy poszerzyć nasze zainteresowania (w formie np. oddziałów terenowych stowarzyszenia) o inne formacje historyczne działające w latach 1717 – 1831. Do Stowarzyszenia ARSENAŁ może należeć każdy chętny spełniający warunki statutowe.