Sygnaly na rogach 1820

Sygnały na rogach (1820)

Kompania Woltyżerów Piechota Skomentuj

Sygnaly na rogach 1820

Zamieszczamy tekst instrukcji dla tyralierów Królestwa Polskiego. Książka w oryginale jest dwujęzyczna – rosyjska i polska, prawdopodobnie była zapisem instrukcji dla całej armii carskiej w 1820 roku. Sądzę, że może być jakimś śladem instrukcji jegierskich z czasu Księstwa Warszawskiego i przez to uważam ją za cenny dokument świadczący o rozwoju taktyki lekkiej piechoty.

Oryginalne wydanie zaopatrzone jest również w serię litografii obrazujących sposób wykonania poszczególnych komend przez batalion. Ponadto zawiera tabele z sekwencjami sygnałów w wymaganej regulaminem kolejności.

 

SYGNAŁY NA ROGACH (1820)

1mo

Pół obrotu w prawo; ieżeli dwa razy, tedy w prawo.

2do

Pół obrotu w lewo; ieżeli dwa razy, w lewo.

3tio

We front

4to

Zachodzenie. A po niem 1y lu 2gi numer, tedy zayście w prawo lub lewo.

5to

Tiraliery naprzód; za drugim rozsypuią się , a za trzecim rozciągaią się.

6to

rezerwy.

7mo

Wszyscy, lub cały Batalion; z kolumn zaś rozwiianie się

8vo

Prawe skrzydło.

9no

Lewe skrzydło.

10no

Pierwszy Dywizyon

11no

Drugi ditto

12mo

Trzeci ditto

13tio

Czwarty ditto

14to

Ściśnięcie Łańcucha.

15to

Palba.

16to

Ra, odbóy; dwa razy, Stóy; trzy razy, wstaway.

17mo

Przemiana Łańcucha (kiedy zaśw ieden uformować trzeba tedy zatrąbić należy Nro 16ty, a to wtedy, kiedy tylny łańcuch dobiega do poprzedniego.)

18vo

Ustepowanie (frontem na lewo w tył.)

19no

Formowanie kolumny (ieżeli prosto, tedy kolumnę do boiu; za Nrem 1m, od prawego w kolumnę; a za Nrem 2m; od lewego w kolumnę.)

20mo

Czworobok; w łańcuchu, formować kupki; we froncie, czworobok na 4ty i 5ty Plótony; w kolumnie czworobok przeciw Jeździe.

21mo

Kłaśdź się.

22do

Przeprawa; ieżeli prosty sygnał, to na prost; a z 18tym wtył.

23tio

Marsz, stosownie do rodziu: zwyczynym, podwóynym lub bieżącym krokiem.

24to

Zbieranie się do szyku boiowego; a w obozie, trwoga.

25to

Ogólny sygnał wykonawczy.

Poruszenia Batalionu Strzeleckiego frontem ściśnionym.

Uwagi.

Gdy Dowódca Batalionu zechce rozpoczynać manewra strzeleckie, rozkazuie doboszowi batalionowemu uderzyć pierwsze tempo marszu Strzeleckiego, co wszyscy dobosi powtórzyć maią.
Przez to ostrzega się Batalion, że nie ma oczekiwać ostrzeżeń słownych, lecz zwrócić uwagę na odgłos rogu.
Sygnały przeymuią ci tylko sygnaliści, do których się sygnały sciągaią.

Manewra Sygnał ostrzegający Sygnalisty Batalionowego Ostrzegaiący Wykonawczy

SYGNAŁY

Batalion

naprzód

No 23. Tym rodzajem marszu iśdź należy, i tym samym wychodzą Chorągwie No 23. No 25.

Batalion marszeruie.

Stóy. No 16. dwa razy. No 16. dwa razy. No 25.

Batalion staie.

Batalion na

lewo-w tył.

No 18. Ażeby maszerował

No 25.

No 18.

Batalion obraca się na lewo-w tył, i Chorągwie wychodzą;

potem

No 23.

No 23.

Batalion postępuie.

Stóy No 16.

dwa razy.

No 16.

dwa razy.

No 25.

Batalion obraca się na lewo-w tył, i zatrzymuie się.

Od prawego w kolumnę formuy się, 1szy Plóton Stóy. No 1 dwa razy i No 19. No 1 dwa razy i No 19. Oprócz 1go Plótonu,

wszystkie inne obracaią się na prawo.

No 25.

Biegną za 1szy Plóton

W lewo rozwiń się, 1szy Plóton Stóy. No 7. No 7.

Oprócz 1go Plótonu,

wszystkie inne obracaią na lewo.

No 25.

Biegną i formu-

ią się.

Od lewego w kolumnę formuy się, 8my Plóton Stóy No 2. Dwa razy i No 19. No 2. Dwa razy i No

19. prócz 8go Plótonu,

wszystkie inne obracaią na

lewo.

No 25.

Biegną za 8y Plóton

W prawo-

rozwiń się, 8my

Plóton Stóy.

No 7. No 7,

Prócz 8go Plótonu,

wszystkie inne obracaią na prawo

No 25.

Biegną i formuią się.

W kolumnę do boiu formuy się, 4ty i 5ty Plótony Stóy. No 19. No 19.

Pierwsze trzy Plótony obracają się na lewo, a trzy ostatnie na prawo.

No 25.

Biegną za 4ty i 5ty Plótony.

Przeciwko

Jeździe formuy

czworobok

No 20. No 20. No 25.

Wszystko co iest

w przepisie wy-

rażonem wyko-

nywa się w bie-

gu.

W kolumnę do

boiu formuy się,

4ty i 5ty Plótony

Stóy.

No 19. No 19. No 25.

Wszystko co iest

w przepisie wy-

rażonem wyko-

nywa się w bie-

gu.

W prawo i w

lewo rozwiń się,

4ty i 5ty Plótony

Stóy.

Na 4ty i 5ty

Plótony formuy

czworobok

No 7.

No 20.

No 7.

Obracaią gdzie

należy

No 25.

Biegną do roz-

wiiania się

No 20.

Obracaią gdzie

należy.

No 25.

Biegną do for-

mowania się.

Na 4ty i 5ty

plótony formuy front.

Przeprawa

na-przód na

Chorągwie.

No 7. No 7.

Obracaią gdzie

należy.

No 25.

Biegna do formowania się.

No 22. No22.

Pierwszy

PółBatalion obraca się na lewo, drugi na prawo.

No 25.

Biegna na wprost za Cho­rągwiami.

Na Chorągwie

rozwiń się.

No 7. No 7. No 25.

Chorągwie stoią, Batalion biegnie do formowania się.

Przeprawa w

tył od skrzydeł

Batalionu.

No 18.

i

No 22.

No 18.

i

No 22.

No 25.

Wykonywa się co

w przepisie wyrażone

Formuy front.

No 7. No 7. No 25.

Chorągwie zatrzymuią się obróciwszy na lewo w tył, a Batalion rozwiia się na nie.

Sygnaly na rogach 1820 2  Sygnaly na rogach 1820 3

 

Dodatek do Manewrów Strzeleckich.

 

Batalion Strzelecki nie wysyła Tiralierów, lecz cały iego trzeci szereg wychodzi na flankiery.

Ażeby uformować Plótony tiralierskie, postępuie się tym samym sposobem iak w Batalionach liniowych, z tą iednak różnicą, że z kazdego Plótonu wychodzi na flankiery dwóch Podofficerów, a z Officerów dowodzący 2m Plótonem w każdym Dywizyonie, i ieden zamykaiący; we frncie zaś mieysca ubyłych zaymuią Officerowie zarotowi innych dwóch Plótonów, lub ieżeli tych niema starsi Podofficerowie-

Stać zaś maią: Porucznik na prawem skrzydle, Podporucznik na lewem; Podofficerowie: ieden 1go Plótonu, na prawem skrzydle 2go szeregu; drugi z tegoż Plótonu, na lewem skrzydle tegoż szeregu; Podoficcerowie 2go Plótonu staią za drugiemi rotami skrzydeł; i toż samo wykonywa się od lewego skrzydła, w odwrotnym tylko porządku.Plóton się dzieli na 4 pikiety, po dwóch w szeregu: przy każdey iest ieden Podofficer, a przy dwóch ieden Officer; i tym sposobem ludzie 1go Plótonu są razem.

Ludzie pierwszego szeregu, rozsypuią się za pierwszym Sygnałem, i idzie z niemi ich Officer i Podofficerowie.Rezerwy zostaią na mieyscu, iak w Piechcie liniowey; Officer starszy z dwóch pozostałych, dowodzi obiewiema rezerwami.

Z resztą cały ich podział, prawidła i poruszenia są też co w Piechocie liniowey

Kiedy zaś zaydzie potrzeba cały rozsypać Batalion, dla zaięcia większey przestrzeni, wtedy za drugiem tempem Strzeleckiego marszu, cały Batalion formuie się w kolumny kompaniami, tym porządkiem;

Trzeci szereg pierwszych Plótonów w Dywizyonach robi na lewo wtył, odchodzi sześć kroków, i obraca do frontu; skrzydłowy Podofficer i zarotowy Sierżant starszy staią na prawem skrzydle, a lewy skrzydłowy zarotowy staie na lewem skrzydle szeregu. W tymze samym czasie cały 2gi Plóton każdego Dywizyonu obraca w prawo i idzie za pierwszy Plóton; trzeci zaś szereg idzie za trzeci szereg 1go Plótonu; Podofficerowie zamykaiący skrzydła drugich Plótonów zamykaią trzeci czyli Tiralierski Plóton; Dowódca 2go Plótonu staie na prawem skrzydle Plótonu 3go, a zarotowy 2go Plótonu na prawym skrzydle 2go; Dowódca Kompanii staie przed srodkiem kolumny, a zarotowy Officer 1go Plótonu na lewem skrzydle 3go Plótonu.

Przy formowaniu tych Kolumn dyrekcya pozostaie na prawo w 1m i 2m Dywizyonie, w 3m zaż i 4m na lewo; odkąd i cały podział uskuteczniać się ma w odwrotnym tylko porządku.
Jeżeli wypadnie odwołać wszystkie Plótony Tiralierów, tedy wykonywa się to zwyczaynym Sygnałem nazad; biegną wtedy wszyscy za kolumny, i tam się formuią; kompaniczne zaś kolumny pozostayą iak były, dotąd, aż póki Sygnał do rozwiiania się, niebędzie danym, za którym Kompanie formuią front na 3ci Dywizyon, iako na dyrekcyonalny.- Plótony Tiralierów pozostaią iednak na swoich mieyscach, za Dywizyami, dopóki Sygnał danym niebędzie do wstąpienia im na swoie mieysca.

Uformowawszy się takim sposobem, Dowódca Batalionowy może wysłać w łańcuch ile chce Plótonów, lecz to zaczynać powinien od trżecich Plótonów; iezeli zaś z mieysca rozsypać się maią, tedy za:

Nro5 dwa razy. Nro5 dwa razy. Nro 25. Wszystkie trzecie Plótony rozsypuią się w prawo i w lewo na przód kolumny, a na sygnał stóy, zatrzymuią się; po tym Sygnale każda Kompania składa iuż rezerwę swoiego łańcucha.

Officerowie 3ch plótonów w łańcuchu, staią ieden na prawem, drugi na lewem skrzydle swych plótonów, wtyle łańcucha.

Kiedy Batalion stoi na mieyscu, a wszystkie iego cztery plótony Tiralierów są iuż rozsypane, natychmiast formuie kolumny kompaniami; a nigdy nie wysyła kompanii Karabinierskiey samey.

Podczas formowania kupek, kompaniczne kolumny formuią kupki tym samym sposobem, iak kompania Grenadierska w linii.

Gdy wypadnie wysłać na Tiralierów z Batalionu stoiącego frontem którąkolwiek kompanią z osobna, ta, przeznaczoną zostawszy przez właściwy sygnał, ma się uformować natychmias w Plóton Tiralierów, a na sygnał naprzód, ma wystąpić w kolumnie; gdy odbierze sygnał do rozsypania się, wysyła naprzód 3ci, a potem 2gi Plóton, pierwszy zaś Plóton rozsypuie się w samey tylko konieczności, gdyż ten składa powszechnie ostatnią rezerwę.

Z kolumn wysyłać należy Tiralierskie plótony następuiącym sposobem:

na sygnał bębna, Podofficerowie prawych skrzydeł tych Plótonów, wybiegaią i staią ieden za drugim, tak iak się zwykło robić w piechocie liniowey, a ludzie formuią się przy nich.

Można także z frontu cały rozsypać Batalion, lecz na ten przypadek trzeba zawsze wprzód uformować Plóton Tiralierski; w łańcuch staną Plótony podłóg starszeństwa swych numerów, przy Chorągwi zostaią chorągwiane roty i dobosze, i oni wtedy staią się iuż punktem zbiorowym Batalionu.

Officerom pozwala się w takim przypadku miec po iedney rocie przy sobie, dla własney obrony, która wszędy za nimi postępować winna.

W przypadku gdy cały Batalion ma bydź rozsypany na flankiery, postąpić sobie należy następuiącym sposobem:

Gdy Batalion stoi w plótonowey ściśniętey kolumnie od prawego, tedy ostrzegłszy go przez pierwsze tempo Strzeleckiego marszu, za którem się manewra Strzeleckie rozpoczynaią, daią się sygnały.

Nro 7. Nro 7.

i

Nro. 5. Nro 5. Nro 25.

Na które cały Batalion się rozsypuie, a to tak, że pierwszy Plóton Batalionu a za nim drugi, daley 1szy Tiralierów a za tym inne. biegną aż do mety, to iest:

pierwsze sześć Plótonów w prawo, a reszta w lewo, uważaiąc zawsze aby się nierozrywały, czego pilnować maią iak nayściśley Dowódcy Kompaniy i Batalionu; na sygnał zaś Stóy, łańcuch się zatrzymuie i staie w porządku, iak i wyżey iest wyrażonym.

Uwagi.

Plótony Tiralierów formuią się w biegu, to iest: trzeci szereg pierwszego Plótonu z mieisca odlącza się od Plótonu w lewo, i odkrywszy mieysce biegiem swoim drugiemu Plótonowi swego Dywizyonu, biegnie w równości, z obiema; trzeci zaś szereg drugiego plótonu w Dywizyonie, odłącza się i staie parami, przypieraiąc do trzeciego szeregu pierwszego Plótonu.

Uwagi.

Tym sposobem rozsypywać Batalion należy tylko w samey konieczności, i nie kiedy indziey, iak tylko wtedy kiedy ma za sobą drugą linią, mogącą go wzmocnić lub służyć mu za rezerwę. Lecz ieszcze i wtedy, ile możności, iak naydłużey należy wytrzymywać swoią rezerwę, to iest:

ze swago Batalionu; lub przynaymniey w ten moment iak tylko będzie można, odwoływać z łańcucha iaką część Woyska, lub który Dywizyon.