Stanisław August i jego Rzeczpospolita. Dramat państwa, odrodzenie narodu

Arsenał Wydarzenia Skomentuj

Pole elekcyjne na Woli

Zamek Królewski w Warszawie

zaprasza na cykl wykładów

Stanisław August i jego Rzeczpospolita. Dramat państwa, odrodzenie narodu

12 października 2010 – 8 grudnia 2011

Naprawa stanu politycznego mojej Ojczyzny oraz rozwój geniuszu mojego narodu są głównymi celami mojej ambicji – pisał Stanisław August w 1755 r.

Król, który przez cale życie dążył do odrodzenia państwa polskiego, zmarł 12 lutego 1798 r. w Petersburgu, gdy państwo to przestało istnieć. Była to tragedia Stanisława Augusta, ale także tragedia całego narodu.

Czy echa tamtych wydarzeń mają znaczenie dla dzisiejszego pokolenia Polaków? Czy ostre spory o Stanisława Augusta, toczone w okresie międzywojennym i zakończone odmową pochowania króla w najważniejszym narodowym sanktuarium, a odnowione w latach osiemdziesiątych XX w, byłyby dziś jeszcze możliwe? Czy też ostatni król Rzeczypospolitej zastygł w przypisanym mu, stereotypowym i uproszczonym wizerunku, który najcelniej zdefiniował wielki badacz tego okresu, Emanuel Rostworowski: „Stanisław August został zaklęty w marionetkę narodowej szopki, czy to jako nikczemny zdrajca, czy to jako przemądry »polityk realny«, czy to jako uróżowany król Staś. Trzeba go odczarować. I nie tylko jego. Trzeba pokazać we właściwym kształcie poczynania ludzi XVIII wieku, których postacie zostały wielokrotnie powleczone gęstym pokostem interpretacji romantycznych, pozytywistycznych i nacjonalistycznych oraz ubarwione tanim beletryzmem”?

Tak właśnie – jako próbę owego „odczarowania” – można określić cel wykładów, których cykl inicjuje Zamek Królewski w Warszawie. Zapraszając do udziału w nich wybitnych znawców epoki z Polski i z zagranicy, chcemy zachęcić publiczność do poznania lego oblicza monarchy, które dobrze zna już nauka, ale które z dużymi oporami dociera do świadomości społeczeństwa, przegrywając zarówno z zakorzenionymi od dwu wieków uprzedzeniami, jak i w konkurencji z Internetem, przodującym dziś w rozpowszechnianiu anachronicznych opinii na temat Stanisława Augusta.

Autorzy wykładów poprzez rozważania o tytułowym bohaterze będą mówić o kwestiach, które stawiano wówczas w centrum politycznego dyskursu, ale aktualnych po dzień dzisiejszy: o powinnościach człowieka wobec narodu i państwa. Bowiem spór o Stanisława Augusta to także, a może przede wszystkim, spór o definicję patriotyzmu. Koncentrując się na tematach politycznych, organizatorzy starali się nic zaniedbać także ważnych dla epoki stanisławowskiej zagadnień sztuki, kultury, obyczaju dnia codziennego, jednym słowem tego, co stanowiło treść i decorum ówczesnego życia. Mamy nadzieję, że powstanie w len sposób obraz, żywy, inspirujący do głębszego poznania historycznego dziedzictwa I Rzeczypospolitej.

 

 


 

Program wykładów otwartych

„Stanisław August i jego Rzeczpospolita. Dramat państwa, odrodzenie narodu.”

Zamek Królewski w Warszawie

12 października 2010 – 8 grudnia 2011

UWAGA:

  • Bezpłatne zaproszenia (jednoosobowe) do odbioru w Punkcie Informacji (Sień Główna Zamku Królewskiego) od soboty poprzedzającej datę wykładu (w godz. 1100 – 1500) do wyczerpania miejsc.
  • Jedna osoba może pobrać najwyżej dwa zaproszenia
  • Zamek Królewski zastrzega sobie możliwość zmian w programie!
  • Ilość zaproszeń ograniczona!

 

 

2 grudnia 2010, godz. 17.00

dr hab. Wojciech Kriegseisen (prof. Uniwersytetu Warszawskiego / Polska Akademia Nauk)

Dysydenci (ewangelicy) i dyzunici (prawosławni) w Rzeczypospolitej epoki stanisławowskiej

SALA KONCERTOWA

16 grudnia 2010, godz. 17.00

dr hab. Anna Grześkowiak-Krwawicz (prof. Uniwersytetu Warszawskiego / Polska Akademia Nauk)

Legenda Stanisława Augusta

SALA KINOWA

13 stycznia 2011, godz. 17.00

Prof. dr hab. Borys Nosow (Rosyjska Akademia Nauk, Moskwa)

Polityka Rosji w początkach panowania Stanisława Augusta

SALA KONCERTOWA

27 stycznia 2011, godz. 17.00

dr Dorota Dukwicz (Polska Akademia Nauk)

Co robić w obliczu katastrofy? Stanisław August wobec I rozbioru

SALA KONCERTOWA

3 lutego 2011, godz. 17.00

dr hab. Izabella Zatorska (prof. Uniwersytetu Warszawskiego)

Madame Marie Thérèse Geoffrin – guwernantka Stanisława Augusta

SALA KONCERTOWA

17 lutego 2011, godz. 17.00

prof. dr hab. Teresa Kostkiewiczowa (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)

Od Obiadów Czwartkowych do klubów i gabinetów lektury.

przemianach życia kulturalnego stanisławowskiej Warszawy

SALA KONCERTOWA

10 marca 2011, godz. 17.00

dr hab. Tadeusz Cegielski (prof. Uniwersytetu Warszawskiego)

Rzeczpospolita doby Stanisława Augusta w oczach elit niemieckich

SALA KONCERTOWA

24 marca 2011, godz. 17.00

Dwugłos w sprawie królewskiej podróży do Kaniowa: historia i kultura

Przemysław Wątroba (Gabinet Rycin Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie)

Podróż Stanisława Augusta do Kaniowa w 1787 r.: architektura, widowiska, literatura okolicznościowa

prof. dr hab. Zofia Zielińska (Uniwersytet Warszawski)

„Król wydał 3 miliony, czekał 3 miesiące, by widzieć Katarzynę przez 3 godziny”. Po co ta podróż?

SALA KONCERTOWA

7 kwietnia 2011, godz. 17.00

dr Richard Butterwick (University College London)

Kościół katolicki a Rzeczpospolita w dobie Sejmu Czteroletniego

SALA KONCERTOWA

5 maja 2011, godz. 17.00

dr hab. Anna Grześkowiak-Krwawicz (prof. Uniwersytetu Warszawskiego / Polska Akademia Nauk)

Czy rewolucja może być legalna? 3 Maja 1791 roku

SALA KINOWA

19 maja 2011, godz. 17.00

dr Jerzy Kowecki

„Król z narodem…”. Stanisław August na Sejmie Czteroletnim

SALA KONCERTOWA

2 czerwca 2011, godz. 17.00

Historia i kultura. Dwugłos o wybitnych mecenasach z przełomu baroku i klasycyzmu

dr Ewa Manikowska (Polska Akademia Nauk)

Sztuka i dyplomacja. Królewskie kolekcje Stanisława Augusta

dr Anna Oleńska (Polska Akademia Nauk)

Między niechęcią i fascynacją. Fundacje artystyczne Jana Klemensa Branickiego i Stanisława Augusta

SALA KONCERTOWA

16 czerwca 2011

Dwugłos o prymasie Poniatowskim:

dr Richard Butterwick (University College London)

„Pierwsza braci w ojczyźnie para”. Stanisław August i Michał Poniatowscy – blaski i cienie politycznego partnerstwa

dr Angela Sołtys (Zamek Królewski w Warszawie)

„Zstąpił do piekieł historii” – prymas Michał Poniatowski: mity i rzeczywistość

SALA KONCERTOWA

8 września 2011, godz. 17.00

dr hab. Tomasz Chachulski (prof. Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego / Polska Akademia Nauk)

Stanisław August i współcześni mu pisarze

SALA KONCERTOWA

22 września 2011, godz. 17.00

Jerzy Gutkowski (Zamek Królewski w Warszawie)

Wszyscy ludzie króla Stanisława… Dzień powszedni Stanisława Augusta i jego dworu

SALA KONCERTOWA

6 października 2011, godz. 17.00

dr hab. Piotr Ugniewski (Uniwersytet Warszawski)

Po królewsku czy po adwokacku? Propaganda Stanisława Augusta

SALA KONCERTOWA

20 października 2011, godz. 17.00

Dorota Juszczak (Zamek Królewski w Warszawie)

Portrety Stanisława Augusta. Zarys malarskiej ikonografii

SALA KONCERTOWA

3 listopada 2011, godz. 17.00

Agnieszka Skrodzka

Stanisław August – „rex infelix” na przykładach ikonografii z epoki

SALA KONCERTOWA

17 listopada 2011, godz. 17.00

Przemysław Wątroba (Gabinet Rycin Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie)

W trosce o przyszłość Rzeczypospolitej – projekty budowli użyteczności publicznej z kręgu Stanisława Augusta

SALA KONCERTOWA

1 grudnia 2011, godz. 17.00

dr Jerzy Kowecki

Insurekcja 1794 r. Kościuszko – Stanisław August

SALA KONCERTOWA

8 grudnia 2011, godz. 17.00

prof. dr hab. Zofia Zielińska (Uniwersytet Warszawski)

„Coś ty Polakom zrobił Stanisławie?’ [Stanisław August – próba portretu, wnioski z wykładów]

Panel dyskusyjny z udziałem historyków i publicystów.

[Spór o Stanisława Augusta]

 


 

Program przygotowały:

prof. dr Zofia Zielińska (Uniwersytet Warszawski)

dr Angela Sołtys (Zamek Królewski w Warszawie)

Bieżąca informacja na stronach Zamku Królewskiego w Warszawie.