PUŁK LEKKOKONNY POLSKI GWARDJI

PUŁK LEKKOKONNY POLSKI GWARDJI

szwoleżer Barwa i broń 0 Komentarzy

PUŁK LEKKOKONNY POLSKI GWARDJI

Mundur szwoleżerów

Umundurowanie żołnierzy pułku uregulowano mocą dekretu tworzącego Pułk Lekkokonny Gwardii. Mundur swym krojem i kolorystyką nawiązywał do tradycji Kawalerii narodowej okresu I-ej Rzeczypospolitej (patrz też: „Rekonstrukcja munduru towarzysza Kawalerii Narodowej Koronnej z lat 1791-1794” ).

Mundur dzielił się na wielki i paradny dla szeregowców, w wersji oficerskiej dochodziły jeszcze dodatkowe dwa warianty munduru paradnego: wielki- z kurtką kroju polskiego, oraz mały- z frakiem na modłę francuską. Mundur wielki szwoleżera to kurtka granatowa z kołnierzem, wyłogami i mankietami karmazynowymi. Wyłogi obszyte były srebrną taśmą.
Do tego dochodziły granatowe rajtuzy podszyte skórą z pojedynczym karmazynowym lampasem. Czapka szwoleżerska karmazynowa, z przodu blacha „półsłońce” z koroną nad literą N. Z boku czapki „kokarda franków” a na niej krzyż konfederatów barskich.

W warunkach polowych wyłogi zapinano, aby chronić je przed wypłowieniem i zanieczyszczeniem. Mundur paradny szwoleżera to ta sama kurtka, zakładano jedynie białe akselbanty i epolet.

Do czapki przytwierdzano 47 cm(!) kitę z piór kapłonich oraz biały kordon.
Zamiast podszytych skóra rajtuzów na paradę szwoleżer wkładał granatowe spodnie z podwójnym karmazynowym lampasem.

Mundur szwoleżera obejmował również biały płaszcz, woskowany pokrowiec zakładany na czapkę w niepogodę i w warunkach polowych, furażerkę granatowy lejbik i białe płócienne rajtuzy tego samego kroju jak te podszyte skórą stosowane przy mundurze wielkim.

Trębacze szwoleżerów oczywiście nie mogli być „gorsi” i ich mundur także był niezwykle bogaty. W latach 1807-10 mundur paradny trębacza zwierał karmazynową kurtkę z białymi wyłogami, mankietami i kołnierzem oraz karmazynowe spodnie z podwójnym białym lampasem. W mundurze wielkim spodnie były zamieniane na granatowe rajtuzy.
W latach 1810-14 mundur wielki miał kolor niebieski z karmazynowymi wyłogami, mankietami i kołnierzem oraz z karmazynowym pojedynczym lampasem przy rajtuzach.
Mundur paradny zaś wyglądał następująco: kurtka biała z kołnierzem, mankietami i wyłogami karmazynowymi oraz spodnie karmazynowe z podwójnym białym lampasem.
Czapki białe z obszyciem karmazynowym i z czerwona kitą z białą końcówką.
Wszystkim tym, którzy już mają mętlik w głowie z natłokiem informacji, przypominam, najlepsze przed nami, czyli mundury oficerskie gdzie wodze wyobraźni „panów szlachty” przekroczyły wszelkie granice.

Mundur oficerski również dzielił się na wielki i paradny, z tym, że paradny miał dwie wersje, wielką z kurtką kroju polskiego oraz małą, z frakiem na modłę francuską.
Kurtka granatowa z karmazynowymi wyłogami, mankietami i kołnierzem, kołnierz i wyłogi obszyte srebrnym wężykiem. Spodnie karmazynowe z podwójnym srebrnym lampasem. Srebrne są również akselbanty, epolety, kordy do czapki.
Na początku istnienia pułku mundur paradny był też w wersji białej z karmazynowymi wykończeniami, jednak gdy przekonano się, że oficerowie spędzać będą więcej czasu w polu niż na paryskich salonach, zrezygnowano z tego wariantu.
Do fraka noszono jako nakrycie głowy „konfederatkę” karmazynową z miękkiego sukna, obszytą czarnym barankiem.
Rogatywka oficerska miała blachę złoconą, zaś krzyż konfederatów srebrny.
Kita była z piór czaplich.
Oprócz tego były jeszcze mundury wyjściowe i balowe. Jako nakrycie głowy używano do nich kapelusza stosowanego, do munduru balowego zamiast szabli noszono szpadę.

Pasy główne wykonane były ze skóry białej, bielonej. Klamry mosiężne z orłem cesarskim, u szeregowców na pasie była także żabka na bagnet. Ładownica ze skóry czarnej z białym pasem, na niej zaś orzeł cesarski. Pas do ładownicy oficerskiej obszywany był czerwoną „marokańską „ skórą.
Szable początkowo pruskie, potem zamienione na francuskie takie jak strzelców konnych gwardii, karabinki kawaleryjskie oraz pistolety pruskie, z czasem wymienione na francuskie.
W 1810 Pułk uzbrojono w lance długości 2,08 m do których mocowano karmazynowo-białe proporczyki. Zmieniono też wtedy nazwę Pułku na szwoleżerów- lansjerów.
Czapraki granatowe obszyte białą taśmą z orłem cesarskim i cyfrą Napoleona w kolorze białym dla szeregowych i trębaczy( czaprak karmazynowy), u oficerów orzeł, cyfra i obszycie srebrne. Końcówki czapraka z cyfrą Napoleona i jego orłem podczas przemarszów „zaginano” aby chronić je przed ubrudzeniem.

Bartek Przybylski

Polish Light Horse Display Team