PRZEPISY UBIORÓW DLA WOYSK I ADMINISTRACYÓW WOJENNYCH XSIĘSTWA WARSZAWSKIEGO

Arsenał Piechota 0 Komentarzy

Nro. 2, 197.

MINISTERIUM WOYNY.

Sekretaryat Generalny Bióro Korrespondencyi

w Warszawie dnia 3. Mca Września 1810 Roku.

JOZEF XIAZE

P O N I A T O W S K I,

MINISTER WOYNY,

Generał Dywizyi, Naczelny DowódzcaWoysk Polskich Xięstwa Warszawskiego, Orderów Wielkiej Wstęgi Legionu Honorowego, wielkiego Krzyża Woyskowego Polskiego, Neapolitańskiego, Orła białego, i innych Kawaler.

R O Z K A Z O K Ó L N Y .

Przesyłaiąc do wiadomości Woyska, któremu mam zaszczyt dowodzić, przepis Munduru przez Jego Królewską Mość Pana mego Miłościwego dla Generałów, Officyerów wszelkiey Broni, Inspektorów i Pod-Inspektorów Popisów, Komissarzów zwierzchnych i zwyczaynych Woiennych, Płatników, Inspektorów, Urzędników Zdrowia, Officyalistów żywności i Szpitalów; zgoła dla wszelkich Stopniów i Urzędów rozmaitego powołania i obowiązków w Woysku i przy woysku będących, ustanowiony; do którego każdego oddzielnie Nayiaśnieyszy Pan w miarę Jego Ceny przywiązywał powagę, godność i Uszanowanie, samą tylko miarą, przełożeństwem i użytku rozróżnione. – Zalecam, żeby ten przepis był od każdego Woyskowego względnie swego stosunku, w Służbie, w Urzędowaniu, w wszelkich Uroczystościach, paradach i w służbowym przedstawieniu się swoim Zwierzchnikom, ściśle zachowany pod odpowiedzią za nieposłuszeństwo Woyskowe. Czego przykład i dostrzeganie porucza się naczelnym Dowódzcom i naczelnym Urzędnikom.

Józef Xiąże Poniatowski

przepisy ubiorów dla woysk i administracyów wojennych

xięstwa warszawskiego

———————————–

TYTUŁ Iwszy

Przepis Ubioru dla Generałów.

A r t y k u ł 1.

U b i ó r .

Mundur galowy – Składa się z kurtki sukienney, koloru granatowego, kroiem Polskim, podszytey kroazą karmazynową; kołnierz stoiący z sukna karmazynowego; wyłogi i łapki na rękawach okrągłe, granatowe. Kurtka zapinać się będzie, wzdłuż od góry do dołu, na haftki; kieszenie wzdłuż, z trzema kantami; wypustka karmazynowa, na około wyłogów, łapek na szwach rękawów i na plecach. Guziki srebrne wypukłe na których znaydować się ma robotą wypukłą (en relief) Orzeł Polski; na wyłogach z każdey strony po siedm guzików, przy każdey kieszeni po trzy, z tyłu na fałdach po dwa, do kadżey szlify po iednemu. Kamizelka biała krótka, którey nie widać z pod kurtki. Spodnie długie z sukna karmazynowego, z lampasami z sukna białego dubeltowemi, na pół cala szerokiemi, i maiącemi między sobą mały odstęp; zapięte u dołu na białe iedwabne pętelki, z strzemiążkami sukna karmazynowego. Ciżmy sznurowane pod spodniami. Ostrogi srebrne. Chustka na szyię czarna, z pod którey u góry widać brzeg biały na około. Czapka z kapelusza, u dołu okrągła, u góry czworograniasta, ośm cali wysoka, każdy z czterech boków u góry dziewięć cali długości maiący baranek u dołu z sukna karmazynowego na trzy cale wysoki; każdy z czterech rogów w srebrną blaszkę okuty, z haczykiem do zawieszania kordonów; po lewey stronie krzyż srebrny, Kawalerski; na około kordon srebrny, z dwiema kutasami bulionowemi, pod krzyżem Kawalerskim spadaiącemi; z przodu daszek z skury czarney tęgiey, z brzeżkiem srebrnym haftowanym, pięć linii szerokim. Pióro białe, ośmnaście cali długie, otoczone na około u spodu na cztery cale piórkami czarnemi; podpinka czarna. Szlify srebrne z taśmą haftowaną, na dwa cale i ośm linii szerokie, na sześć cali długie, z grubemi bulionami na trzy cale długiemi.

Mundur mały pierwszy-Kurtka tym samym kroiem i tegoż koloru, z takim samym kołnierzem, wyłogami i łapkami co poprzedzaiąca na zimę; a na lato z przodu, ku dołu okrągło zcięta. Spodnie długie, albo z sukna karmazynowego, sznurkami srebrnemi obszyte, albo też z sukna granatowego, bez żadnych lampasów, ani sznurków. Bóty krótkie, wycięte z przodu i z tyłu.

Mundur mały drugi-Frak sukienny koloru granatowego podszyty tymże samym suknem; kołnierz z sukna karmazynowego stoiący; łapki na rękawach granatowe okrągłe. Mundur zapinać się będzie wzdłuż na piersiach na dwie strony, i ścięty ku udom; kieszenie po bokach w poprzek z trzema kantami z wypustką karmazynową; takaż wypustka, zacząwszy od kołnierza, aż do końca połów, które są zpięte dwiema Orzełkami haftowanymi srebrnemi, z każdey strony. Guziki takie same, iak kurtki, z przodu po siedem z każdey strony, po trzy u każdey kieszeni, dwa w stanie, i dwa do szlif. Kamizelka i spodnie takie same iak do pierwszego małego Munduru, albo też białe sukienne, lub w lecie nankinowe. Bóty takie same iak do pierwszego małego Munduru. Do trzewików, spodnie białe sukienne krótkie, albo czarne jedwabne; pończochy białe jedwabne, lub czarne; sprzączki srebrne. Kapelusz stosowany czarny, taśmą czarną kamelorową obszyty w koło, z lewego skrzydła założony galon srebrny, do przytrzymania kokardy, na cal ieden szeroki z czarnym prążkiem w środku, na guzik mundurowy założony. Pióro czarne Strusie na około. Kordonki srebrne z bulionami. Kokarda krajowa.

S u r d u t – z Sukna granatowego, kołnierz i łapki u rękawów takież; kołnierz odwiiany; kieszenie z tyłu w fałdach. Surdut zapinany na dwie strony, z każdey strony po siedm guzików mundurowych.

P ł a s z c z – Sukienny granatowy okrągły, z kołnierzem stoiącym i drugim okrągłym spadaiącym.

A r t y k u ł 2.

Różnice Stopniów.

Generałowie różnić się będą haftem srebrnym na Mundurze, szarfą i gwiazdkami żółtymi na Szlifach. Haft, iest (Fig: 1.) Wstążka srebrna, nitką i bajorkiem szyta, bez blaszek, i mieć będzie dwa cale szerokości, rachuiąc w to pręcik, czyli obwódkę zewnętrzną. U Kurtek paradnych, ma bydź dla Generała Dywizyi Haft podwóyny na kołnierzu, na wyłogach z przodu i na łapkach u rękawów, a poiedynczy na założonych z przodu półkach, na kieszeniach, i na około guzików w stanie, z pręcikiem srebrnym wzdłuż fałdów. – Generałowie Brygady, wszędzie, iak się wyżey wymieniło, noszą haft poiedynczy; pierwsi maią po trzy gwiazdy na Szlifach, (Fig:2.) drudzy po dwie. Haft powdóyny dla Generałów Dywizyi, ma mieć ze wszystkim trzy cale szerokości, rachuiąc w to pręcik, czyli obwódkę zewnętrzną. Szarfa (Fig:3.) z siatki srebrney, jedwabiem karmazynowym przerabianey, ze dwiema kutasami bulionowemi, na dziesięć cali długiemi, związanemi, i spadaiącemi z tyłu po prawey stronie. Ładownica srebrna pół-ósma cala długa, cztery cale szeroka, z krzyżem Kawalerskim, z taśmą srebrną, pół cala szeroką, na czerwonym safianie z sprzączką srebrną.

U pierwszego małego Munduru, iako i drugiego: haft na kołnierzu, i łapkach u rękawów, albo też na samym tylko kołnierzu, takiż sam iak u wielkiego Munduru.

A r t y k u ł 3.

B r o ń .

Do kurtki pałasz w żelazo oprawny, prosty, pochwy czarne w żelazo także oprawne. Pędent srebrny, jedwabiem karmazynowym i granatowym przerabiany, trzy cale szeroki, na safianie czerwonym z klamrą srebrną, pół-pięta cala długą, trzy szeroką, z Orłem srebrnym Polskim. Do drugiego Munduru małego Szpada Francuzka srebrna, pochwa czarna, pendent do niey z axamitu granatowego pułtora cala szeroki, z brzeżkami po obydwu stronach srebrnemi haftowanemi; Pistolety w srebro oprawne.

A r t y k u ł 4.

Ekwipaż Konny.

S i o d ł o – z małą kulą z przodu.
C z a p r a k – z baranka czarnego na suknie granatowym, na około haft, iak u munduru na suknie karmazynowym, dwa cale szerokim; między barankiem i haftem, pas z sukna białego, na półtora cala szeroki, na około haftu, wystaie sukno granatowe na pięć cali, na którym galon srebrny na półtora cala szeroki, i frandzla srebrna na półtora cala szeroka, iedno i drugie na około czapraka. Na czterech rogach Czapraka kutas srebrny bulionowy; Orły srebrne, na obydwóch końcach tylnych.
Rząd srebrny Polski, składaiący się z nadgłówka, podpiersienia i podogonia.

T Y T U Ł IIgi

Przepis Ubioru dla Adjutantów.

Adjutanci Kommenderujący.

A r t y k u ł 1 .

U b i ó r .

Mundur Galowy iest Frak sukienny granatowy, podszyty tymże suknem, kołnierz z sukna karmazynowego; Mundur zapinać się będzie na piersiach i ścięty ku udom bez kieszeni poprzecznych. Kamizelka biała; spodnie sukienne karmazynowe. Kołnierz i łapki będą ozdobione cieńkim haftem srebrnym w kształt rószczki dębowey przy hafcie zwanym (boutonniere) (Fig: 4.), takich haftów dwa na kołnierzu i ieden na każdey łapce u rękawa bydź powinno na rogach pół, Orły srebrne (Fig: 5.); lub znaki sztabowe; guziki metalowe białe z wyrobionym wypukło Orłem Polskim. Chustka na szyję biała w czasie pokoju, czarna w czasie woyny. Naramniki (Epaulettes) Akselbanty srebrne z bulionami, toż samo felcech i kordonki. Kapelusz stosowany, taśmą czarną kmelorową obszyty bez pióra; Kokarda Krajowa przytrzymana galonkiem srebrnym na guzik zapiętym. Bóty do munduru galowego zwyczayne Węgierskie; Ostrogi srebrne; sprzączki do trzewików takież.
Mundur mały, iest Frak grantowy z klapami, jedna na drugą zapinanemi; kołnierz z sukna Karmazynowego z podonym haftem iak u Munduru galowego; łapki u rękawów bez haftu; spodnie granatowe sukienne; guziki u munduru okrągłe srebrne.

Surdut z tegoż sukna iak Frak zapinany na dwie strony na siedm wielkich guzików mundurowych z każdey strony. Płaszcz sukienny granatowy okrągły.

W lecie nosić można kamizelkę i spodnie niesukienne; lecz nankinowe lub białe.

Adjunkci Sztabów.

Mundur Galowy iest takiż sam i tąż samą formą iak Adjutantów Kommenderuiących, wyiąwszy, iż przy kołnierzu tylko mieć będą po jednym hafciku srebrnym (boutonniere), podobnym iak u Adjutantów Kommenderuiących, z obydwóch końców kołnierza. Mundur zaś codzienny cały granatowy bez haftu, Naramniki, felcech i kordonki srebrne, stosownie do posiadaney Rangi, iak wyszczególnione będzie dla Piechoty, w Tyt: III. Art: 2. Akselbanty srebrne.

Adjutanci Polowi.

Mundur Galowy, składa się z Kurtki Szasserskiey granatowey, kołnierz niebieski bez żadney wypustki, z przodu na haftki zapięty; w koło kurtki wypustka karmazynowa; Kurtka z przodu na dziewięć guzików białych kulistych zapinana, w stanie dwa; na rogach Pół znaki Sztabowe; łapki u rękawów granatowe, u góry śpiczasto wycięte, z wypustką karmazynową, na dwa małe guziki spięte. Kamizelki z pod kurtki niepowinno (być) widać. Raytuzy granatowe z lampasami dwoma karmazynowemi calowemi, z każdey strony. Bóty pod Raytuzy. Ostrogi śrubowane. Czapka Niedźwiedzia bez kordonów, u którey denko karmazynowe w środku na fałdy ściągnięte guzem srebrnym; podpinki srebrne, pompon takiż, pod którym kutas srebrny, na takimże dwucalowey długości sznurku wiszący. Chustka na szyię czarna z wypustką białą. Pióro białe dla Adjutantów Generała Dywizyi, a czarne dla Adjutantów Generała Brygady, spód u tych piór tak białych iako i czarnych czerwony na dwa cale od pompona. Naramnik, felcech, i kordony srebrne, stosownie do posiadanych rang.

Mundur mały, iest: Frak sukienny granatowy bez żadney wypustki, na jeden rząd guzików zapinany; kołnierz niebnieski na haftki z przodu zapięty; z przodu dziewięć guzików białych kulistych, a dwa w stanie; na rogach pół znaki Sztabowe; łapki u rękawów iak u kurtki, lecz bez wypustki; kamizelki z pod munduru niewidać; spodnie sukienne granatowe, lub Raytuzy ciemno-szare, z jednym karmazynowym lampasem dwucalowym z każdey strony. Chustka na szyi czarna, z wypustką białą; kapelusz zwyczayny stosowany, iak przepis powyżey dla Adjutantów Kommenderuiących. Bóty Węgierskie. W lecie nosić można spodnie nie sukienne lub nankinowe.

Surdut granatowy gładki zapinany na dwa rzędy guzików metalowych białych.

Płaszcz granatowy kolisaty z jednym kołnierzem stoiącym a drugim wiszącym.

A r t y k u ł 2.

Różnica Stopniów.

Naramnik iak przepisano będzie dla Piechoty, prócz Kontrepoletu, Adjutanci Generałów Dywizyi mieć będą na prawey ręce między łokciem i ramieniem szarfeczkę siatkową robotą przerabianą iedwabiem koloru karmazynowego i w trzeciey części z srebrem; – Adjutanci Generałów Brygad iedwabiem koloru niebieskiego i w trzeciey części z srebrem. U dołu tey szarfeczki frędzla srebrna dwucalowey długości; u Sztabs-Officyerów buliony.

A r t y k u ł 3.

B r o ń .

Pałasz w żelazo oprawny, z żelazną pochwą; ładownica srebrna podługowata czworograniasta: na środku Orzeł biały; pas od ładownicy czarno-lakierowany, trzy cale szeroki, po bokach galony srebrne na cal szerokie; sprzączka i tarcza do przetyczek białe, ładownica i pas od niey czarnym safianem podszyte. Pendent Huzarski safianowy ponsowy z dwóma srebrem haftowanemi brzeżkami. Pistolety oprawne w metal biały.

A r t y k u ł 4.

E k w i p a ż K o n n y.

Terlica Węgierska biało okuta, Strzemiona żelazne Huzarskie; kula z tyłu czerwonym safianem podbita; olstra czarne z białym okuciem; płaszcz wtroczony na przedniey kuli pod czaprakiem; podpierśnik gładki z jednym puklem białym na przedzie, podogonie takież; czaprak granatowy sukienny kroiem huzarskim, po bokach od przodu okrągło, a od tyłu śpiczasto ścięty z wypustką karmazynową; w odległości ćwierć cala, galon srebrny dwucalowy. Dla Sztabs-Officyerów drugi takiż, lecz calowy, o pół cala od pierwszego ku środkowi mierząc. Czaprak codzienny takiż, lecz na granatowym suknie czarne baranki w odległości od brzegu czapraka ośm cali. Wypustka karmazynowa, a w mieysce galona srebrnego pas takiż karmazynowy, dla Sztabs Officyerów podwóyny; Mantelzak granatowy sukienny okrągły, łokieć długości, ćwierć łokcia grubości. Wypustka karmazynowa po brzegach i po szwach w około denków, na ćwierć cala odstępu od wypustki u denków pas karmazynowy, na denkach półtora cala szeroki; u Sztabs-Officyerów drugi iak u czapraka. Munsztuk Huzarski z krzyżem plecionym z przodu, w środku pukiel biały, wszystkie sprzączki i guziki biało platowane. Na nadczółku pięć guzików pół-kolistych, z których dwa po bokach, jeden w środku, a dwa pomiędzy tamtemi; trzy takież guziki na przodzie na Nadchrapniku. Po każdej stronie po dwie sprzączki u góry po ponadczółkiem do munsztuka i tręzli, a po jedney u dołu do przypinania munsztuka łańcuszek ćwierć łokcia długi u góry na samym środku wierzchu; wierzch rzemienia po niżey podgardla spadaiącego przymocowany u góry obok środka łańcużka, u dołu na tymże rzemienu wisząca kulka biała calowego dyametru, pod którą miesiąc, a podtym mała gwaizdeczka2.

T Y T U Ł IIIci.

Przepis Ubioru dla Pułków Piechoty.

A R T Y K U Ł 1.

U B I Ó R.

Dla wszystkich Pułków Piechoty ma bydź jednakowy.
Mundur galowy Officyerów składa się z Fraka sukna granatowego, z Kamizelki, i spodni sukiennych białych; kołnierz granatowy stoiący zapinany z wypustką karmazynową – dla woltyżerów kołnierz bez wypustki żółty; wyłogi na piersiach sukienne białe, na guziki małe zapinane; łapki u rękawów z sukna karmazynowego z strony zewnętrzney zapinane z wypustką białą. Frak zapinać się będzie na piersiach na haftki, po niżey piersi ścięty ku udom, kieszenie w poprzek z trzema kantami z wypustką karmazynową, podszewka biała, poły spięte, na których w rogach wyszywane złote, bomby dla Grenadyerów, trąbki dla Woltyżerów, a gwaiazdy dla Fizylierów; guziki metalowe żółte, na których znaydować się maią robotą wypukłą Numera Pułkom przepisane, na wyłogach z każdey strony po 7 guzików małych, a z lewey strony po niżey wyłogów, 3 guziki wielkie, z prawey zaś wyszycia w kształt dziurki do zapinania; przy każdey kieszeni trzy guziki duże, dwa takież w stanie, i trzy małe w podłuż na każdey łapce rękawa, i po jednem małem guziku do Szlify. Kamizelka w połowie wychodząca z pod Fraka, z małemi guzikami mundurowemi, i z trzema guzikami przy kieszeniach; Spodnie długie. Chustka na szyię czarna, z pod którey u góry widać brzeg biały w około. Kapelusz stosowany zwyczayny, taśmą czarną kamelorową obszyty w koło, z lewego skrzydłą założony, podwóynie galon złoty do przytrzymania kokardy na pół cala szeroki, zapięty na guzik wielki mundurowy. Grenadyery nosić maią czapki niedźwiedzie z piórem ponsowym i kordonami srebrnemi, na model żołnierskich. Woltyżery zaś przy kapeluszach kitki małe kamelorowe na ćwierć łokcia długie koloru żółtego, a fizyliery takież koloru czarnego, mieć będą przy kokardach, kokarda kraiowa; buty małe zwyczayne, zwane Węgierskie.

Mundur mały codzienny, iest: frak sukienny koloru granatowego; kołnierz i łapki takież; mundur zapinany na raz na piersiach na dziewięć guzików wielkich; Spodnie sukienne granatowe; dla Grenadyerów kapelusze iak wyżey przepisane, z kitą małą kolorową ponsową;
– Surdut z tegoż sukna iak frak na dwie strony zapinany, z każdey po 7. wielkich guzików. W lecie kamizelka i spodnie mogą bydź nie sukienne, lecz białe lub też nankinowe.

Pod-Officyerowie i żołnierze mieć będą mundury co do kolorów sukien tak iak Officyerowie, lecz nie fraki tylko kurtki podług wydanego ogólnego modelu, toż samo się rozumie o czechczerach, kamaszach, & c. & c.

Wyłogi zaś białe sukienne u kurtek, będą z obydwóch stron z iednostaynego sukna, wpodług tylko w mieyscu zapinania na haftki na piersiach przeszyte, zapinać się będą na guziki do kurtki przyszytey, wyłogi te będą odeymowane, a kurtka wzdłuż na piersiach na haftki zapinana bydź powinna, poniżey zaś na dwa guziki.

A r t y k u ł 2.

Różnice Stopniów.

Officyerów różnić będą Naramniki (Epaulettes) Pułkownik nosić ma na obu ramionach dwa Naramniki z bulionami z taśmami gładkiemi bez żadnych haftów. – Major takież Naramniki lecz taśma zwierzchnia srebrna gładka. Podpułkownik nosić ma na lewym ramieniu Naramnik z bulionami, na prawym kontrepaulet bez bulionów, taśmy jak wyżey. – Kapitan nosić będzie na lewym ramieniu Naramnik bez bulionów z franzlami, na prawym ramieniu kontrepaulet bez fręzli. – Porucznik takież same Naramniki iak Kapitan, na taśmie tylko ieden pręcik 1/8 cala szeroki, z iedwabiu karmazynowego. – Podporucznik takież Naramniki, na taśmie zaś pręciki dwa krzyżowane na 1/8 cala szerokie z iedwabiu Karmazynowego. – Adjutanci, majorowie, Naramnik z fręzlą na prawym ramieniu nosić mają, a kontrepaulet na lewym, podofficyerowie zaś różnić się będą znakami przyjętemi w woysku Polskim podług ogólnych urządzeń woyska Francuzkiego, Epolety ustanawiaią się dla całey piechoty złote, felcech i kordonki srebrne, ryngraf mały pozłacany, z orzełkiem białym w środku.

A r t y k u ł 3.

B r o ń.

Officyerowie wszyscy mieć maią szpadę Francuzką płaską, z rękoieścią pozłacaną; pochwa czarna; pas do niey skórzanny czarny na dwa cale szeroki. Officyerowie konno odprawuiący służbę, mieć powinni pałasz żółto-oprawny z pochwą mosiężną na pasku czarnym skórzannym, ostrogi srebrne. – Officyerowie Kompaniy Grenadyerskich i Woltyżerskich mieć maią pałasze.

A r t y k u ł 4.

Ekwipaż Konny.

Dla Officyerów konno odprawuiących służbę, siodło z skóry cielęcey, czaprak i kapy od olstrów z sukna granatowego, obszyte galonem złotym, 3 cale szrokim dla Pułkownika, na 2˝ dla Majora, 2 dla szefa batalionu, a na cal 1 dla Adjutanta majora. Reszta skór z tręzlą i munsztukiem czarne, sztuki wszystkie metalowe żółte wraz z gałkami okrągłemi u munsztuka.

T Y T U Ł IV.

Przepis Ubioru dla Artylleryi pieszey.

A r t y k u ł 1.

U b i ó r .

Mundur galowy składa się z fraka sukiennego koloru ciemno-zielonego. Wyłogi, kołnierz, i łapki czarne aksamitne z wypustką ponsową, kamizelka i spodnie białe. Guziki metalowe żółte, na których wyrabiana bomba z płomieniem lub 2 armaty na krzyż. Króy i forma tego munduru, ilość guzików, zapinanie, chustka na szyię, kapelusz, kokarda tak iak w piechocie. Wyszywanie na rogach pół iest bomba złota z ogniem. Bóty do munduru wielkie (a l’Ecuyer), do małego munduru zwyczayne Węgierskie; ostrogi srebrne, sprzączki do trzewików pozłacane.

Mundur mały, iest: frak sukienny koloru zielonego bez wyłogów, kołnierz i łapki czarne aksamitne z wypustką ponsową. Spodnie sukienne czarne lub zielone, króy i forma munduru tak, iak mundur mały dla piechoty. Surdut z tegoż sukna co frak na dwie strony zapinany z każdey na 7 wielkich guzików. W lecie kamizelka i spodnie mogą bydź niesukienne lub białe i nankinowe.

Pod-Officyerowie i żołnierze mieć będą mundury co do kolorów sukien tak, iak Officyerowie, lecz nie fraki tylko kurtki, podług wydanego ogólnie modelu nosić powinni, toż samo rozumie się o czechczerach, & c.

A r t y k u ł 2.

Różnice Stopniów.

Według przepisu dla Piechoty ustanowionego.

A r t y k u ł 3.

B r o ń.

Jak przepis dla piechoty.

A r t y k u ł 4.

Ekwipaż Konny.

Tak, iak w Piechocie, wyiąwszy czaprak i kapy od olstrów, które bydź maią z sukna zielonego.

T Y T U Ł V.

Przepis Ubioru dla Korpusu Inżynierów, Saperów, i Kompanii Rzemieślniczey.

Mundur galowy, codzienny, surdut; różnica stopniów, broń, ekwipaż konny zupełnie iak dla Artylleryi pieszey, wyiąwszy guziki, na których wyrabianie wypukło będzie –
– dla Inżynierów } Kirys z Hełmem, po
– Saperów } bokach którego chorągwie i armaty
-Kompanii Rzemieślniczey iak w Artylleryi.

Inżenierowie mundur podszewką ponsową mieć powinni podszyty.

Dozorcy Arsenałów (Garde) mieć maią kołnierz iasno niebieski, na którym po obu stronach granatki haftowane. Pod-Dozorcy, takiż kołnierz lecz bez granatów.

T Y T U Ł VI.

Przepis Ubioru dla Korpusu Weteranów i Inwalidów.

Mundur galowy, codzienny, surdut; różnica stopniów, broń, ekwipaż konny, tąż samą formą iak dla piechoty. Kolor zaś sukna na mundur iasno-niebieski, na kołnierz i łapki karmazynowy. Wyłogi takież iak mundur z wypustką karmazynową. Podszewka taka iak mundur. Guziki metalowe białe, na których wypukło wyrabiany napis W e t e r a n i, lub I n w a l i d y. – Epolety, Ryngraf, felcech i kordonki srebrne, toż samo się rozumie o szpadach pałaszach, tudzież galonach.

T Y T U Ł VII.

Przepis Ubioru dla Pułku Kiryssyerów.

A r t y k u ł 1.

U b i ó r .

Mundur galowy składa się z koleta z rękawami z sukna koloru granatowego, z podszewką rassy ponsowey; kołnierz z sukna ponsowego, z pod szyią na trzy haftki zapinany, łapki u rękawów okrągłe ponsowe, z wypustką granatową z lisztewką iednocalową nad rękę wydaną, w tyle na fałdach dwie poły spięte z podszewką sukna ponsowego, z wypustką granatową dwoma metalowemi żółtemi granatami spoione, kieszenie na fałdach, kolet z przodu wprost piersi na 11. guzików zapięty, do samego dołu; poły tylne na 9 cali z pod kiryssu widziane bydź powinny. Stan równo z kiryssem, przy kieszeniach po 3. guziki, w stanie 2. a do Naramników po iednym. Z przodu u koleta wypustka ponsowa. Guziki metalu żółtego, płasko lane z Numerem Pułku. Spodnie krótkie skórzanne białe, na 4 guziki u kolan zapinane, zakolanki białe płucienne, 4 cale nad kolano wydane, na boku guzikami takiemiż zpinane. Bóty palone, cholewa na tyle okrągło wycięta, z przodu 3 cale nad kolanem wydana. Ostrogi żelazne długie z zapinkami rzemiennemi, Kamizelka sukienna biała, którey z pod koleta nie widać. Kiryss z zaplecznikiem żelaznym kuty, na stal polerowany, nabiiany gwoździkami mosiężnemi po bokach. Zapinki w karpią łuszczkę tegoż metalu garnirowanie po bokach z kazimieru ponsowego 3 cale szerokości obszyte iednocalowym galonkiem, Chełm Kiryssyerski podług wydanego modelu, na lewem boku pióro ponsowe. Nadgrzebień z włosa czarnego, na przodzie pomponik żółty. Chustka na szyię czarna z pod którey u góry widać brzeg biały. Rękawiczki białe skórzanne, klapy takież 7 cali biało-lakierowane. Mundur mały, iest: frak z sukna granatowego podszyty rassą ponsową z przodu gładko wprost piersi na 9. guzików zapinany. Kołnierz z sukna ponsowego pod szyią na trzy haftki zapinany, łapki u rękawów spiczasto- wycinane z wypustką ponsową na dwa guziki, zapięte, kieszenie wzdłuż troykończaste z wypustką ponsową. Poły zpięte u dołu dwoma granatami, tegoż metalu. Guziki takież same iak u koleta, z każdey strony przy kieszeniach wraz z tylnemi po 3, a po iednym do Naramników. Spodnie sukienne długie granatowe gładkie. Bóty takie iak do munduru galowego. Kapelusz stosowany zwyczayny iak przepis dla strzelców konnych, w Tyt.:VIII. Art: 1. Pióro ponsowe. – Surdut granatowy, kołnierz i łapki takież, kieszenie z tyłu w fałdach, zapinany na 2 strony po 7 guzików z każdey. Guziki mundurowe żółtego metalu. Płaszcz okolisty sukienny biały, kołnierz stoiący z zapinką metalu żółtego, z wypustką ponsową. Drugi kołnierz na ramionach 9 cali wiszący, poły u płaszcza rassą ponsową podszyte, 12 cali szerokości. Pod-Officyerowie i żołnierze mieć maią mundury, co do kolorów sukien kroiu i formy, iak mundur galowy Officyerów, stosuiąc się iednak do wydanego modelu.

A r t y k u ł 2.

Różnice Stopniów .

Naramniki złote wedle przepisów w Pułkach Piechoty, felcech rzemienny czarny, półtora cala szeroki, u dołu kutas z fręzlą białą srebrną, u Sztabs-Officyerów z bulionem.

A r t y k u ł 3.

B r o ń .

Pałasz (rapier) zwany, rękoieść z gardą żółtego metalu, pochwa żelazna gładko polerowana. Pistolety kalibrowe w stal oprwne. Ładownica skórzanna czarna z okuciem metalowem żółtem. Pas z skóry białey z wszelkiemi sztuczkami żółtemi, metalowemi. Pendent skórzanny 4-ry cali szeroki biało na łoś wyprawny, na kolet pod kiryssem zapinany. Klamra mosiężna lana z granatem, sprzączki tegoż metalu.

A r t y k u ł 4.

Ekwipaż Konny .

Siodło Kiryssyerskie, z skóry biało na łoś wyprawney. Olstra obwiedzione takąż skurą z kartuzem ładunkowym pod siodłem. Czaprak z sukna ponsowego z przodu okrągło, z tyłu kończasto ścięty, w około obszyty galonem złotym, półtoracalowym, drugi czaprak podobnymże kroiem, lecz z sukna granatowego. Przy tylnych końcach po iednym granacie żółtym roboty smuklerskiey. Kapy do olstrów okrągło ścięte z sukna ponsowego, obszyte takimże galonem. Stuły z rzemienia palonego. Czaprak podszyty spodem cyratą czarną. Pod tybinkami skóra czarna, Munsztuk z nawiązaniem rzemienia czarnego z tręzlą spodnią, sztuczki metalu żółtego, nadgłówek obwiedziony łańcuszkiem tegoż metalu; nadczołek gładko kuty. U podpiersia i podogonia Puklerze metalu żółtego z granatem na wierzch wydanym. Wędzidło żelazne z takiemiż Puklerzami; strzemiona żelazne. Mantelzak z sukna ponsowego czworo-kątny trzymaiący 1 łokieć 6 cali. U wierzchu sznurowany z klapą do zapinania, boki obszyte iednocalowym galonem żółtym.

T Y T U Ł VIII.

Przepis Ubioru dla Pułków Strzelców Konnych.

A r t y k u ł 1.

U b i ó r .

Mundur Galowy składa się z Kurtki sukienney, podszewka takaż; kołnierz sukienny stoiący, pod szyią na trzy haftki zapinany. Łapki u rękawów spiczasto wycięte, w tyle fałdy spaiane z lampasem iednocalowym, idącym od zapinania z przodu Kurtka z przodu wprost piersi na 9 guzików zapinana. Kieszenie przy fałdach tylnych, przy każdey po 2 guziki równie z tyłu w stanie po iednym. Guziki metalowe żółte gładkie okrągło wypukłe. Raytuzy długie sukienne z lampasem podwóynym na cal szerokim, maiącym między sobą mały odstęp, u dołu raytuzy na 6 haftek spinane, u końca guzik z sukna koloru lampasowego, strzemiąszka skórzanne czarne; Kamizelak sukienna biała, gładka, którey nie widać z pod kurtki. Officyerowie i cała kompania wyborcza nosić maią czapki niedźwiedzie okrągłe, u wierzchu szersze. Wierzch z sukna koloru wyłogów, zmarszczony do guzika żółtego dużego w środku. Półbóciki pod Raytuzami, ostrogi żółte śrubowane do obcasu; Chustka na szyię czarna z wypustką białą. Rękawiczki na łoś wyprawne z klapami sztywnemi biało lakierowanemi dla Officyerów, dla Żołnierzy zaś bez lakieru. – Mundur mały, Frak sukienny, podszewka takaż, kołnierz sukienny, pod szyią na 3 haftki zapinany. Łapki u rękawów spiczasto wycięte koloru wyłogów, na 2 guziki zapięte, z przodu frak na ieden rząd wprost piersi na 9 guzików zapinany. Kieszenie między fałdami w podłuż troykączaste z wypustką. Poły spięte w rogach u których trąbki haftowane złote, u dołu frak ścinany za uda. Guziki takie iak u kurtki, z każdey strony iak u kurtki, z każdey strony przy kieszeni po 3 guziki wraz z tylnemi w stanie, a po iednym do Naramników. Spodnie długie kroiem Francuzkim sukienne białe lub zielone, bóty na wierzch spodni węgierskie zwane, obwiedzione u góry sznurkiem iedwabnem czarnem, z kutasikiem na przodzie. Szarawary codzienne, sukienne zielone lub szare, od kroku z dołu skórą czarną obszyte szeroko, tudzież na boku aby się niedarły od wiszącego pałasza. Kapelusz stosowany czarny, taśmą kamelerową czarną dwó-calową obszyty, z lewego boku galonek złoty iednocalowy, założony podwóynie do przytrzymania kokardy, na guzik mubndurowy zapięty. Kokarda Krajowa. Surdut sukienny, Kołnierz i łapki takież, kieszenie z tyłu w fałdach, Surdut zapinany na dwie strony po 7 guzików z każdey, guziki metalu żółtego. Płaszcz biały kolisty z rękawami, kołnierz stoiący z wypustką, zapinany wprost szyi na guziki małe, Kołnierz drugi wiszący na ramionach spadaiący za łokcie, kołnierz ten może bydź do przypinania.

A r t y k u ł 2.

Różnice Stopniów.

Naramniki złote iak w Piechocie, z tą różnicą, iż taśma w karpią łuszczkę metalu żółtego dana będzie, różnice Naramników stosownie do rangi według przepisu dla Piechoty ustanowionego, fręzle z złotey nitki; felcech z rzemienia pleciony czarny, z kutasem srebrnym; kordony srebrne, pompon złoty.

A r t y k u ł 3.

B r o ń .

Pałasz więcey prosty, rękoiść żółta pochwa żelazna z ryfkami metalu żółtego. Ładownica czarna, żółto okuta, część zwierzchnia Ładownicy (z) rzemienia czarno-lakierowanego z obwódką takąż w środku Laur i Numer Pułku, pas do teyże czarny, z złotemi po bokach półcalowemi galonkami, pas całkowicie trzy cale szerokości, mieć powinien; sprzączki metalu żółtego. Na przodzie tarcza z przetyczkami na łańcużkach wiszącemi, na którey Numer Pułku, iak wtyle u ładownicy, nad tarczą Puklerz z pierścieniem. Pendent skórzanny, czarny dwó-calowy szyty po bokach, z złotą obwódką z przodu zapinka i sprzączka tegoż metalu. Pendent spaiany dwóma pierścieniami, od których paski do pałasza umocowane iednocalowey szerokości, wraz z kruczkami żelaznemi. Pas do ładownicy i Pendent do Pałasza na codzienne używanie maią bydź biało lakierowane skórzanne.

A r t y k u ł 4.

Ekwipaż Konny .

Siodło z rzemienia czarnego, z dwóma kulami z obwódką mosiężną. Czaprak na wierzch siodła z sukna zielonego, z baranami u siedzenia czarnemi, w koło u dołu obszyty galonem złotym, półtora-calowym z pod którego wystaie sukno półcala. Czaprak okrągło ścinany, u spodu z wypustką sukienną, koloru wyłogów. Sztabs-Officyerowie podwóynym teyże szerokości galonkiem obszyte mieć będą Czapraki, między galonami z małym odstępem. Rząd czarny rzemienny z sztuczkami metalu żółtego, nadgłówek obwiedziony łańcużkiem tegoż metalu, nadczółek gładko kuty na naprysku krzyżowo-skórzannym; puklerz z Numerem Pułku, również u podpiersia i na wierzchu podogonia, Obergort rzemienny czarny. Wędzidło (dessaur) zwane, z puklerzami żółtemi, strzemiona żelazne, rzemienie służące do nawiązaniai przystóły czarne. Mantelazak z sukna zielonego, roboty okrągłey z wypustką długości 1 łokieć cali 6, u wierzchu sznurowany, z klapą do zapinania, po bokach Numer Pułku.
N.B. W tyle na ładownicy i w mieyscach gdzie się daie na Puklerzach Numer Pułku, Officyerowie Kompanii wyborczey, mieć będą na wierzchu wydane granaty. Pod-Officyerowie i Żołnierze mieć będą mundury co do kolorów sukien tak, iak Officyerowie, lecz munduru drugiego mieć nie będą; króy i forma mundurów tak, iak mundur galowy Officyerów, stosuiąc się iednak do wydanego modelu.

T Y T U Ł IX.

Przepis Ubioru dla Pułków Hułanów.

A r t y k u ł 1.

U b i ó r .

Mundur Galowy składa się z Kurtki sukienney, kroiem Polskim z podszewką takąż, Kołnierz sukienny, pod szyią na trzy haftki zapinany, wyłogi i łapki u rękawów okrągłe. Kurtka zapinana od góry do dołu wprost piersi na haftki, kieszenie wzdłuż przy fałdach. Wypustki na około wyłogów łapek, na szwach u rękawów przy tylnych fałdach i kieszeniach guziki metalu żółtego gładkie z Numerem Pułku, na wyłogach z każdey strony po 7, przy każdey kieszeni po trzy, na fałdach po dwa, szlif po iednem. Raytuzy długie sukienne na wierzch bótów z lampasem podwóynym, na pół cala szerokim maiącym między sobą mały odstęp, u dołu na 6 haftek zapinane, w końcu guzik z sukna koloru lampasowego, strzemiąszka czarne rzemienne; Kamizelka sukienna biała, którey z pod Kurtki niewidać. Czapka z kapelusza czarna, u dołu okrągła, u góry czworograniasta, 9 cali wysoka, każdy z czterech boków po 10 cali maiącey, u dołu galon złoty, na dwa cale szeroki, każdy z czterech rogów blachą żółtą okuty z haczykiem do zawieszania kordonów, po lewey stronie Krzyż Kawalerski na kókardzie białey, na około kordon srebrny z kutasikami, z przodu nad galonem blacha żółta w desseń z Numerem Pułku, na wierzch wydany, z przodu daszek z skóry czarney paloney, z obwódką żółtą, Pióro czarne, 15 cali długości. Podpinka czarna; Sztabs-Officyerowie Pióro białe mieć powinni. Półbóciki pod Raytuzami, ostrogi szrubowane metalu żółtego do abcasu. Chustka na szyię czarna z wypustką białą. Rękawiczki białe skórzanne z klapami czarno3 lakierowanemi. – Mundur mały, Frak sukienny tymże samem suknem poszyty, z przodu gładko, na 9 guzików zapinany; kołnierz sukienny pod szyią na trzy haftki zapinany; łapki u rękawów spiczasto ścinane z wypustką, na dwa guziki zapięte. Kieszenie wzdłuż tróykończaste z wypustką. Poły spięte udołu, frak ścinany ku udom, guziki półokrągłe metalu żółtego z każdey strony przy kieszeni, wraz z stanem po 3 a po iednym do Naramników, Spodnie długie granatowe, bóty krótkie pół-palone. Kapelusz stosowany czarny zwyczayny. Surdut sukienny, Kołnierz i łapki takież, kieszenie z tyłu w fałdach: Surdut zapinany na dwie strony, po 7 guzików z każdey strony, guziki też same iak u fraka. Płaszcz granatowy z rękawami gładkiemi, okrągło ścinanemi, Kołnierz stoiący sukienny, Kołnierz drugi wiszący na ramionach równo z stanem. – Officyerowie Kompanii wyborczey i cała Kompania, nosić będą czapki obszyte w koło barankiem czarnym z wierzchu bydź ma ponsowa wisząca flamma podług modelu danego.

A r t y k u ł 2.

Różnice Stopniów.

Jak u Strzelców Konnych.

A r t y k u ł 3.

B r o ń .

Pałasz krzywy, rękoymia żółta, pochwa żelazna okucie tegoż metalu. Pistolety kalibrowe w żółty metal oprawne. Ładownica iak u Strzelców konnych, pendent trzy cale szeroki skorzanny czarny na wierzch Kurtki zapinany, po bokach żółtym półcalowym galonkiem obszyty, z przodu żółta metalowa klamra z Orłem Polskim. Sprzączki tegoż metalu.

A r t y k u ł 4.

Ekwipaż Konny .

Terlica z tylną kulą w mosiężną obwódkę okuta. Czaprak z sukna granatowego, z baranem czarnym iak u Strzelców Konnych. Rząd rzemienny czarny z sztuczkami tegoż metalu, munsztuk z nawiązaniem z uzdzienicą czarną rzemienną z tręzlem, Nadczółek, Wędzidło, iak u Konnych Strzelców również i podpierśnie i podogonie. Mantelazak sukienny granatowy z wypustki długości 1 łoieć cali 6 roboty wałkowey, u góry do sznurowania, z Kapą wierzchnią do przypinania.

T Y T U Ł X.

Przepis Kolorów Sukna na Mundury.

A r t y k u ł 1.

dla Strzelców Konnych.

Kolor sukna przeznacza się zielony-ciemno. Każdy Pułk różnić się będzie Kolorem odmiennym sukna, na Kołnierze, Wyłogi, Łapki u rękawów i Lampasy, które to kolory oddzielnym urządzeniem postanowione będą.

A r t y k u ł 2.

dla Pułków Hułanów.

Kolor sukna przeznacza się ciemno-granatowy, reszta iak w Arty.1-szym.

T Y T U Ł XI.

Przepis Ubioru dla Pułków Huzarskich.

A r t y k u ł 1.

U b i ó r .

Mundur Huzarski składa się z Mętyka podszytego futrem białym, a obwódka na około czarna od 18 do 20 guzików podług długości taki w trzy rzędy. Dołman z Kołnierzem Karmazynowym i tyleż guzików. Pas Huzarski o pięciu węzłach. Spodnie węgierskie raz sznurkiem obszyte; Kolet do stayni z rękawami, Raytuzy szare z Karwaszami skórzannemi, u każdey nogi po 6 guzików takich. Bóty Węgierskie iuchtowe z ostrogami przybiianemi. Czako niebieskie z Kordonami.

Mundur Galowy Officyerów: Mentyk suknem karmazynowym podszyty, siwemi barankami obłożony podług długości talii od 18 do 20 guzików o pięciu rzędach. Plecionka srebrna. Galon wązki na około, równie i z tyłu, sznytasem w guście huzarskim wyszyty. Dołman z Kołnierzem Karmazynowem podobnież znaki i wyszywania. – Spodnie niebieskie o iednym wąskim galonie, sznytasem wyszywane. Bóty Węgierskie czarne, z ostrogami przybitemi. Pas Huzarski w srebro z jedwabiem karmazynowym przerabiany. Czako niebieskie i haftem i kordonami podług stopnia.

Mundur mały, na lato Dołman sukienny z Kołnierzem Karmazynowym, plecionką wązką w około obszyty, z przodu na 5 guzików we 3 rzędy zapięty, do tychże guzików pięć pętlic z takieyże plecionki iak u paradnych Dołmanów przyszytych; Kamizelka biała; Raytuzy z sukna szarego, z Karwaszami takiemiż, lampasy Karmazynowe po 6 białych guzików u każdey nogi. Na zimę mętyk z sukna granatowego siwemi barankami obszyty, na pięć pętlic przerabianych, iedwab Karmazynowy z srebrem, z przodu zapinanemi; furażerka z srebrnym galonem, niebieska z szultasem srebrnym letko wyszywana. Raytuzy iak do letniego munduru. Płaszcz biały kolisty.

A r t y k u ł 2.

Różnice Stopniów.

Officyerowie w Pułkach Huzarskich różnić się będą ilością galonów, nieco odstąpionych ieden od drugiego, wszytych przy łapkach u rękawów. Galon ieden oznacza Podporucznika, dwa Porucznika, trzy Kapitana, cztery Szefa szwadronu, pięć z których ieden złoty do srebrnych, a srebrny do złotych oznacza Majora, tyleż iednakowych Pułkownika; felcech rzemienny pleciony czarny z Kutasem srebrnym z fręzli, dla Sztabs-Officyerów z bulionem. Officyerowie Kompanii Wyborczey i cała Kompaniia różnio się Czakiem, który będzie z baranka czarnego, a wierzch iego z sukna niebieskiego, zebranego w środku na guz sukienny płaski. – NB. 10-ty Jazdy Huzarów w niczem nieodmienny, wyiąwszy iż zamiast srebra, mieć będą złoto prócz kordonów które będą srebrne, Czako Kapeluszowe i baranki u dołmana czarne.

A r t y k u ł 3.

B r o ń .

Pałasz krzywy, rękoiść żelazna polerowana, pochwa takaż; pistolety kalibrowe z białym okuciem. Ładownica czarna lakierowana z Orłem i okuciem białym. Szbeltas czarny z skóry glansowey z Orłem białym. Pendent takiż z sprzączką zapinaiącą się na przodzie.

A r t y k u ł 4.

(Ekwipaż Konny .)

Siodło Huzarskie z kulą z przodu i z tyłu podpiersia, podogonie i nadgłówek z rzemienia hułanowego z sprzączkami białemi, na których Numer Pułku. Czaprak z sukna karmazynowego, taśmą białą obszyty, na paradę galonem, na wierzch tego Czapraka, drugi z czarnego barana, z tyłu mantelzak szary; Płaszcz biały zwinięty z przodu wtroczony, u Sztabs-Officyerów różni się szerokością galonów, na czapraku karmazynowem, i mieyscu Barana, czarny Niedźwiedź, Rząd z guzikami białemi i tranzlą z taśmy iedwabney.

T Y T U Ł XII.

Przepis Ubioru dla Pułku Artylleryi Konney.

A r t y k u ł 1.

U b i ó r .

Mundur Galowy Kurtka z sukna ciemno-zielonego kroiem Szaserskim, podszewka takaż. Kołnierz czarny aksamitny z wypustką ponsową 4 cale wysoki, na tyleż haftek zapinany z dwoma granatami haftowanemi złotem. Rękawy krzywo ścinane, łapki śpiczasto u góry wycięte z aksamitu czarnego, z wypustką ponsową na dwa guziki spięte. Kurtka z wypustką ponsową w prost piersi na ośm guzików w ieden rząd zapinana, fałdy tylne z wypustką ponsową, z każdego boku dwa granaty iak u kołnierza, fałdy od stanu na 9 cali spuszczone ku dołowi, kieszenie gładkie w tylnych fałdach mało widziane, guziki dwa w stanie, dwa w dolnych fałdach, a po iednym do Szlif i Akselbantów, guziki metalowe żółte gładkie półokrągłe. Raytuzy długie na wierzch botów z sukna tegoż, koloru iak Kurtka, na szwach bocznych lampas aksamitny dwucalowy, z obydwóch stron z wypustką ponsową. Raytuzy u dołu na 7 haftek zapinane, strzemiąszka czarne skórzanne, na guzik czarny do przypinania; Kamizelka aksamitna czarna ze złotem z huzarska, robina z guzikami małemi mundurowemi na 1 rząd zapinana, którey z pod kurtki niewidać, takaż Kamizelka do małego munduru. Bóty krutkie pod Raytuzami z Ostrogami żelaznemi przybiianemi do abcasa. Rękawiczki skórzanne czarne z klapami lakierowanemi. Chustka na szyię czarna z wypustką białą. Czapka z Niedźwiedzia czarnego 10 cali wysoka. Obwód górny okrągły szerszy; dnozwierzchnie z sukna ciemnozielonego na fałdy zebrane w środku Pomponik żółty; po bokach Lwie głowy z zapinkami w karpią łuszczkę metalu żółtego, u wierzchu na przodzie pomponik żółty. Kordon w koło Bermycy złoty, u dołu węzeł pleciony z kutasikami dwoma z franzli, u Sztabs-Officyerów z bulionem. Mały Mundur: Frak z sukna ciemno-zielonego tymże suknem podszyty. Klapy zakładane na obie strony do zapinania, z każdey po 7 guzików; Klapki u góry okrągło wycięte. Kołnierz akasamitny czarny z wypustką ponsową, z granatami iak u munduru Galowego, pod szyią na trzy haftki zapinany. Rękawy krzywo ścinane z Klapami mundurowemi na 2 guziki zapięte; frak ścięty ku udom, fałdy w tyle u dołu spoione dwoma granatami, iak u Kurtki; Kieszenie w tylnych fałdach mało widziane, guzików przy Kieszeniach niemasz, przy stanie dwa, do Szlify i Akselbantu po iednym. Spodnie długie z sukna szarego, do których bóty Węgierskie z obszyciem i kutasem złotym. Ostrogi żółte śrubowane. Kapelusz stósowany zwyczayny. Surdut ciemno-zielony na iedną stronę zapinany, Kołnierz wykładany czarny aksamitny, guziki żółte półokrągłe. Płaszcz biały sukienny, Kołnierz ścinany z wypustką ponsową, drugi wiszący równo z pasem tegoż sukna, rękawy gładkie, granaty na kołnierzu z obydwóch stron.

A r t y k u ł 2.

Różnice Stopniów.

Jak u Strzelców Konnych. N.B. Artyllerya Konna nosić będzie Akselbanty złote.

A r t y k u ł 3.

B r o ń .

Pałasz więcey prosty, rękoiść żółta, pochwa żelazna, rywki żółte, skówka żelazna. Pendent czarny rzemienny złotem haftowany, 2 cale szeroki, z przodu zapinka metalu żółtego, pierścienie boczne i sprzączki tegoż metalu. Rzemienie u pałasza iednocalowe gładkie. Ładownica z pasem złotym galonowym, przykrycie wierzchne Ładownicy z skóry paloney z obwódką żółtego metalu, w środku granat szmelcowany żelazny. Pas do teyże gładki 3 cale szeroki z czarney lakierowaney skóry, Z przodu pasa Armatura z przetyczkami na łańcużkach wiszącemi u pierścienia przy puklerzu, na którym w środku Orzeł. Sztuczki całkowitego okucia Ładownicy i sprzączki metalu żółtego. Pistolety kalibrowe w żółto oprawne.

A r t y k u ł 4.

Ekwipaż Konny .

Siodło z czarnego rzemienia, z dwóma kulami z obwódką metalu żółtego, olstra powleczone czarną skórą u spodu skówki żółte. Nawiązanie, munsztuka, uździenica, tręzla, podpiersień, podogonie, obergort, przystóły, puśliska i troki z rzemienia czarnego; na naprysku puklerz żółty, u podpierśnia, podogonia granaty i po obu stronach wędzidła, puklerze z granatami małemi. Strzemiona mosiężne lane, wędzidło żelazne. Czaprak paradny z sukna ciemno-zielonego, na wierzch siodła niedźwiedziem czarnym przykryty, z galonem pojedynczym złotym, na dwa cale szerokim; u Sztabs-Officyerów z podwóynym. Czaprak codzienny na wierzch siodła z sukna ciemno-zielonego z barankem czarnym, w koło obszyty dwu calowym pasem ponsowym, u Sztabs-Officyerów zaś podwóyny, na tylnych końcach granaty żółte roboty szmuklerskiey. Czaprak z Huzarska ścinany; mantelzak sukienny zielony, wałkową robotą, długości łoieć ieden cali sześć, u wierzchu sznurowany, z klapą do zapinania, na pobocznikach wypustka w około ponsowa w środku granat

T Y T U Ł XIII.

Przepis Ubioru dla Kommendantów Placu.

A r t y k u ł 1.

U b i ó r .

Mundur galowy składa się z Fraka sukiennego koloru granatowego, z Kołnierzem i łapkami u rękawów sukiennemi tegoż samego koloru, podszewka karmazynowa, Kamizelka i spodnie sukienne białe. Mundur zapinać się będzie wzdłuż na piersiach na ieden rząd i ścięty za uda; Kieszenie po bokach w poprzek z trzema kantami; mundur zapinać się ma na 9 wielkich guzików, 3 guziki przy każdey łapce od rękawa, trzy przy każdey kieszeni, dwa w stanie i po iednym do Naramników (Epaulettes), do Kamizelki i spodni guziki małe mundurowe. Te guziki powinny bydź metalowe białe, z wyrobionym wypukło w około Laurem cienkim i napisem Sztab Placów. Chustka na szyię czarna z wypustką białą. Kapelusz stosowany podług powyższych przepisów bez żadnych piór, galonek srebrny do przytrzymywania kokardy Krajowey, na guzik u dołu mundurowy zapięty. Bóty małe zwyczayne zwane Węgierskie; ostrogi srebrne tudzież sprzączki do trzewików. Mundur mały czyli codzienny tym samem kroiem i formą zrobiony iak galowy, bez kieszeni poprzecznych, spodnie granatowe sukienne. Mundur bez galonka niżey przypisanego. – Surdut z tegoż sukna zapinany na dwie strony na 7 wielkich guzików mundurowych. Płaszcz z sukna granatowego. – W lecie nosić można Kamizelę i spodnie nie sukienne, lecz białe lub nankinowe.

A r t y k u ł 2.

Różnica Stopniów.

Kommendanci Palców różnić się będą szerokością galonka srebrnego przy kołnierzu, i Naramnikami (Epaulettes) (Fig.7.), które właściwe podług posiadanych rang, a przepisane powyżey w Tyt: III. noszone bydź powinny.

Kommendant Klassy pierwszey pierwszey, iaki iest w Mieście Warszawie będąc w Sztabie Generalnym, nosi Mundur stopnia swego w którym zostaie.

Kommendanci Klassy drugiey, wokoło kołnierza i łapek u rękawów mić maią galonek srebrny na cal ieden szeroki.

Kommendanci Klassy trzeciey, wokoło kołnierza mieć będą galonek srebrny na pół cala szeroki.

Kommendanci Klassy 4-ey z obydwu końców kołonierza mieć będą po dwa boutonierki (Fig:8.) na trzy cale długie, z galonka półcalowego szerokości.

Adjutanci Placów mieć maią mundur galowy i codzienny, zupełnie według przepisu dla Kommendantów placu, z sukna granantowego, takiż kołnierz i łapki, tudzież podszewka karmazynowa, na obydwu końcach kołnierza mieć powinni po iedney boutonierce takiey i tey wielkości iak Kommendanci 4-tey Klassy, maią po dwie; Naramniki nosić maią podług stopni posiadanych, iak powyżey wyszczególniono.

A r t y k u ł 3.

B r o ń .

Szpada metalowa biała, na fason szpad dla Piechoty przepisanych, pochwa czarna. Pasek skórzanny czarny; pistolety kalibrowe z okuciem białym.

A r t y k u ł 4.

Ekwipaż Konny .

Siodło Francuzkie, Czaprak i kapy od olstrów z sukna granatowego, obszyte galonem srebrnym na półtora cala dla Kommendanta Klassy 2giey; na ieden cal dla Kommendanta Klassy 3ciey; na ľ cala dla Kommendanta Klassy 4tey, a na pól cala dla Adjutantów Placu. Skóry czarne, sztuki metalowe białe okrągłe,

DODATEK DO TYTUŁU.

Sekrzetarze Placu mieć będą tenże sam Mundur iak Kommendanci Palców i Adjutanci, lecz bez żadnych galonków i boutonierków, tylko Kordonki i felcech przepisany dla stopnia Podporucznika; gdyby zaś który posiadał stopień w Woysku, nosić może Naramniki podług przepisu powyżey umieszczonego.

T Y T U Ł XIV.

Przepis Munduru Wysłużonych.

Każden Officyer otrzymuiący pozwolenie noszenia Munduru wysłużonych, zachowuie króy i formę munduru tego Pułku w którym zostawał, kolor zaś tylko munduru iest odmienny, i ten ustanawia się z sukna iasno niebieskiego z wyłogami, lub lampasami oraz łapkami u rękawów z sukna karmazynowego. Guziki, Szpada i Ostrogi metalowe żółte; Naramniki (Epaulettes) złote podług stopnia posiadanego, wedle przepisów dla Pułków piechoty ustanowionych; Felcech i Kordony srebrne.

T Y T U Ł XV.

Przepis Ubioru dla Osób składaiących Bióra Ministerium Woyny.

A r t y k u ł 1.

U b i ó r .

Mundur galowy składa się z sukni sukienney granatowey, Kołniuerz i łapki u rękawów z tegoż sukna z wypustką sukienną karmazynową; Kamizelka i spodnie sukienne białe, kołnierz stoiący, łapki z boku odstawać powinny od rękawów; mundur zapianać się będzie wzdłusz na piersiach i ścięty za uda, kieszenie w poprzek po bokach, z 3 kantami, poły spadaiące u dołu spięte, w rogach takowych wyszyty Orzeł srebrny, lub znak Sztabowy, guziki metalowe białe, na których znaydować się będzie robotą wypukłą Orzeł Polski; mundur ten zapinać się ma na 9 guzików wielkich na prawą stronę, 3 guziki na każdey łapce od rękawa, 3 przy każdey kieszeni, dwa w stanie; Kamizelka z małemi guzikami mundurowemi, trzy guziki przy kieszeni. Chustka na szyi biała w czasie pokoiu, czarna w czasie woyny. Kapelusz stósowany czarny, taśmą czarną kamelerową obszyty w koło z lewego skrzydła założony, galon srebrny do przytrzymywania Kokardy na cal ieden szeroki zapięty będzie guzikiem wielkim mubndurowym; kitek ani piór bydź nie powinno, Kokarda Krajowa. Bóty do munduru galowego wielkie (a l’ecuyer) do małego zwyczayne Węgierskie zwane, lub ze sztylpami, ostrogi i sprzączki do trzewików srebrne. Mundur mały codzienny iest suknia tymże samym kroiem i formą iak mundur galowy, i z sukna tychże samych kolorów; Spodnie sukienne granatowe. Surdut sukienny granatowy na dwie strony zapinany na 7 wielkich mundurowych guzików. W lecie można nosić Kamizelkę i spodnie nie sukienne, lecz białe lub nankinowe.

A r t y k u ł 2.

Różnica Stopni.

Członki Bióra Woiennego składaiące, różnić się będą haftem srebrnym na mundurze (vide Fig: 9.), haft ten ma bydź szyty nitką srebrną bez blaszek w deseniu dla Inspektorów popisów przepisanym, szeroki na półtora cala, rachuiąc w to pręcik czyli obwódkę zewnętrzną, podwóyny haft będzie węższy na ieden tylko cal, szeroki bez obwódki czyli pręcika.

Dyrektor Generalny, ieżeli nie iest w Woysku liniowem Etatem ustanowionym, którego mundur właściwy stopniowi posiadanemu nosi, mieć ma na mundurze galowym poiedynczy haft w około sukni z wierzchu, a haft podwóyny na kołnierzu, łapkach u rękawów i kieszeniach bocznych. Mały mundur z temiż haftami podwóynemi, bez haftu poiedynczego na około sukni. Felcech i Kordony z bulionami.

Vice-Dyrektor mieć będzie poiedynczy haft na Kołnierzu, łapkach u rękawów, kieszeniach bocznych i na około sukni; mały mundur z tymże haftem na kołnierzu i łapkach u rękawów, bez haftu na około sukni, felcech i kordony z bulionami.

Szefowie Wydziałów i Podszefowie poiedyńczy haft na kołnierzu łapkach u rękawów i kieszeniach. Mały mundur haft poiedyńczy na kołnierzu, felcech i Kordonki z Bulionami.

Szefowie Biór poiedynczy haft na kołnierzu i na łapkach u rękawów. Mały mundur, na kołnierzu z obydwu końców po dwa hafciki (boutonieres) felcech i kordony z bulionami.

Sekretarze 1 Klassy na kołnierzu z obu końców kołnierza przy pręciku gładko wyszytym hafcik (boutoniere) do półczwarta cala długi (vide Fig: 11). Felcech z franzlą z nitki srebrney.

Sekretarze 2 Klassy pręcik gładko wyszyty w około kołnierza, bez hafciku żadnego (boutoniere). Felcech i kordonki z franzlą z nitki srebrney.

Podsekretarze, Protokoliści, & c. będą nosić tenże sam Mundur bez żadnych haftów, i bez pręcika.

A r t y k u ł 3.

B r o ń .

Szpada Francuzka z metalu białego, pochwa czarna, pas do niey karmazynowy aksamitny po brzegach haftowany w różyczki, lub do munduru codziennego czarny skórzanny.

Nota. Ponieważ zaś pomiędzy osobami w Biórach Ministerium Woyny umieszczonemi znayduyą się Osoby różnemi stopniami Woyskowemi zaszczycone, przeto zostawuie się onym wolność noszenia znaków Ich stopni przy mundurach dotąd przez nie używanych.

T Y T U Ł XVI.

Przepis Ubioru dla Inspektorów Popisów.

A r t y k u ł 1.

U b i ó r .

Mundur galowy Inspektorów Popisów składa się z sukni sukienney koloru granatowego podszytego kroszą ponsową z Kamizelki i spodni sukiennych białych. Kołnierz przy mundurze sukna granatowego stoiący, łapki na rękawach sukienne koloru ponsowego, z boku odstawać powinny od rękawa. Mundur zapinać się będzie wzdłuż na piersiach , i ścięty wprost udów, kieszenie w poprzek po bokach z trzema kantami, poły spadaiące i niespięte. Guziki metalowe złote, na których znaydować się będzie robotą wypukłą (en relief) Snopek Rzymski z dwoma Chorągwiami związane Wieńcem Dębowym. Mundur ten zapinać się ma na 9 guzików wielkich na prawą stronę, 3 guziki na każdey łapce od rękawa, trzy przy każdey kieszeni, dwa w stanie i dwa u dołu w fałdach. Kamizelka i Spodnie z małemi guzikami mundurowemi, trzy guziki przy kieszeniach a po cztery u dołu spodni. Chustka na szyię biała w czasie pokoiu, czarna w czasie woyny. Kapelusz stosowany czarny, taśmą czarną kamelerową obszyty w około, z lewego skrzydła założony galon złoty do przytrzymania Kokardy na cal ieden szeroki, zapięty będzie guzikiem wielkim Mundurowym. Kitek ani żadnych piór przy Kapeluszu nie będzie. Kokarda Krajowa. Bóty do munduru galowego wielkie (a l’ecuyer), do małego munduru zwyczayne lub ze sztylpami żółtemi. Ostrogi pozłacane, sprzączki do trzewików takież.

Mundur mały czyli codzienny iest frak tymże samym kroiem i formą zrobiony iak mundur galowy, wyiąwszy, że kołnierz powinien bydź odwiiany i kieszenie z tyłu w fałdach; Frak ma bydź sukienny koloru granatowego, kołnierz z tegoż sukna, łapki u rękawów ponsowe spodnie sukienne granatowe.

Surdut z tegoż sukna iak frak, Kołnierz i wyłogi u rękawów takież, kołnierz odwiiany, kieszenie z tyłu w fałdach, surdut zapinany na dwie strony, z każdey strony po 7 wielkich guzików. Płaszcz sukienny granatowy, kołnierz stoiący i obwód kołnierzowy mieć będą haft podobny iak u munduru lecz węższy. – W lecie Inspektorowie popisów mogą nosić kamizelkę i spodnie białe niesukienne lub nankinowe.

A r t y k u ł 2.

Różnica Stopni.

Inspektorowie popisów różnić się będą haftem (Fig: 9.) złotym na mundurze i szarfą. Haft iest gałęź dębowa z Palmami wplatanemi, powinien bydź szyty nitką bez blaszek i mieć półtora cala szerokości, rachuiąc w to pręcik czyli obwódkę zewnętrzną. – Podwóyny haft na kołnierzu i łapkach u rękawa oznacza Inspektora Naczelnego i będzie na ieden cal szeroki bez obwódki czyli brzeżka i od strony wewnętrzney sukni wyszytem. – Podwóyny haft na kieszeniach bydź ma teyże samey szerokości, iak haft zewnątrz sukni.

Szarfa (Fig:10.) z materyi Kroazy niemienioney (soit en taffetes uni) z obydwóch końców będzie haftowaną na ieden cal szeroko nitką złotą bez blaszek, i obszyta na końcach franzlą z nitek i bulionów złotych 3 cale długich. Szarfa noszoną tylko będzie w służbie, kolory iey niżey opisane.

Inspektor Naczelny mieć będzie na mundurze galowym haft w około sukni z wierzchu, na połach z tyłu i na fałdach; podwóyny haft na Kołnierzu, łapkach u rękawów i na kieszeniach bocznych. Na mundurze zaś małym, iako też surducie podwóyny tylko haft będzie na Kołnierzu i łapkach u rękawa. Szarfa koloru czerwonego. Felcech z bulionami.

Inspektorowie nosić będą na mundurze galowym haft poiedyńczy na kołnierzu, kieszeniach i łapkach u rękawa, więcey haftu nigdzie nie będzie. Do małego Munduru i Surduta, poiedyńczy haft na kołnierzu i łapkach. Szarfa koloru niebieskiego. Felcech z bulionami.

Pod-Inspektorowie mieć powinni tylko poiedyńczy haft na kołnierzu i łapkach, u rękawów. – Do małego Munduru i do Surduta haft poiedyńczy tylko na kołnierzu. – Szarfa koloru zielonego. Feldcech z bulionami.

Nota. Inspektorowie i pod-Inspektorowie popisów którzy w dawnym Woysku Polskim mieli Stopnie wyższych Officyerów, mogą ieżeli im się podobać będzie nosić extra służby mundur wysłużonych ze złotem, używaiąc do niego znaków Officyerskich Stopniom względnie siebie własnych; w służbie iednak powinni będą nosić mundur swego Urzędu i stosować się do przepisów ubioru, przez Jego Królewską Mość ninieyszym Urządzeniem postanowionych.
Adjunkci Inspektorów mieć będą na mundurze u kołnierza tylko pręcik czyli obwódkę i hafcik mały (Fig: 11.) złoty z obydwu stron zapinania się kołnierza. – Feldcech z franzelką cieńką, maiący w środku taśmy przerobienie z iedwabiu karmazynowego na pół cala szerokie.

A r t y k u ł 3.
B r o ń .

Szpada Francuzka pozłacana, pochwa czarna, pas do niey skórzanny czarny, po brzegach haftowany dwoma rószczkami łaczącemi się, haft bydź ma szyty nitką złotą, pas bydź powinien 3 cale szeroki. Klamra wypukło wyrzynana pozłacana. Pistolety kalibrowe z okuciem żółtym.

A r t y k u ł 4.

Ekwipaż Konny .

Siodło francuzkie z skury cielęcey lakierowaney. Czaprak i Kapy od olstrów z sukna granatowego obszyte galonem złotym na 3 cale szerokim (Fig: 3.), dla Inspektora Naczelnego; na 2˝ cala dla Inspektorów, na 2 cale dla Pod-Inspektorów. – Reszta skór z tręzlą i munsztukiem czarne, sztuczki wszystkie metalowe żółte, wraz z gałkami okrągłemi u munsztuka.

T Y T U Ł XVII .

Przepis Ubioru dla Kommissarzy Woiennych.

A r t y k u ł 1.

U b i ó r .

Mundur galowy Kommissarzy Woiennych składa się z Fraka sukiennego, koloru niebieskiego podszytego kroazą niebieską; z Kamizelki i spodni białych, Kołnierz i łapki u rękawów z sukna ponsowego. Cały ten mundur tym samym kroiem i formą bydź zrobiony powinien, iak jest przepisano dla Inspektorów Popisów w Artykule 1. Guziki metalowe żółte, na których znaydować się będzie robotą wypukłą (en relief) snopek Rzymski i dwa Rogi obfitości związane wieńcem dębowym. Ilość guzików, zapinanie, Chustka na szyię, Kapelusz, Kokarda, Bóty, Ostrogi i sprzączki do trzewików takie, iak przepisano w Art: 1. dla Inspektorów popisów.

Mundur mały czyli codzienny, iest: Frak tymże samym kroiem i formą zrobiony iak mundur galowy, wyiąwszy, że kołnierz będzie odwiiany i kieszenie z tyłu w fałdach. Frak bydź powinien sukienny koloru niebieskiego.

Surdut z tegoż sukna iak frak również iako i kołnierz i łapki u rękawów. Kołnierz wywinięty, kieszenie z tyłu w fałdach. Surdut zapinany na dwie strony, z każdey po 7 wielkich guzików mundurowych.

Płaszcz sukienny niebieski, kołnierz stoiący, i obwód kołnierzowy, mieć maią haft podobny iak u munduru lecz węższy.

W lecie Kommissarze Woienni mogą nosić Kamizelkę i spodnie białe nie sukienne, lub nankinowe.

A r t y k u ł 2.

Różnica Stopni.

Kommissarze Woienni różnić się będą haftem złotym na mundurze (Fig: 12.) – Haft iest: szczep winny przeplatany liściem zwanym Acauthe, powinien bydź szyty nitką bez blaszek, i mieć półtora cala szerokości, rachuiąc w to pręcik czyli obwódkę zewnętrzną. Podwóyny haft na kołnierzu, i łapkach u rękawów, oznacza Ordonatora Naczelnego i będzie na ieden cal szeroki, bez obwódki czyli brzeżka, i od strony wewnętrzney sukni wyszytem. Podwóyny haft na kieszeniach bydź ma teyże samey szerokości iak haft zewnątrz sukni.

Ordonator Naczelny mieć będzie na mundurze galowym haft złoty w około sukni z wierzchu, na połach z tyłu, w stanie i na fałdach, podwóyny haft na kołnierzu, łapkach u rękawa i na kieszeniach bocznych. Na mundurze zaś małym iako też surducie, podwóyny tylko haft będzie na kołnierzu i łapkach u rękawów. Feldcech z bulionami.

Ordonatorowie Dywizyonalni, nosić będą na mundurze galowym haft poiedyńczy na Kołnierzu, łapkach u rękawów i kieszeniach; w około sukni z wierzchu ani też na połach z tyłu żadnego haftu niebędzie. Do małego munduru i surduta poiedyńczy haft na kołnierzu i łapkach będzie. – Feldcech z bulionami.

Kommissarze Woienni, na galowym mundurze mieć maią tylko poiedyńczy haft na Kołnierzu i łapkach u rękawów, reszta bez haftu. – U małego munduru i na surducie kołnierz tylko poiedyńczo haftowany, Feldcech z frendzli niciannych srebrnych.

Adjunkci Kommissarzy Woiennych mieć będą na Mundurze u kołnierza tylko pręcik czyli obwódkę i hafcik mały złoty z obydwu stron do zapinania Kołnierza (Fig: 13.) – Felcech z franzlą cieńką, maiący w środku taśmy przerobione z iedwabiu niebieskiego na pół cala szerokie.

A r t y k u ł 3.

B r o ń .

Tak, iak przepis dla Inspektorów popisów pod Art: 3. Broni.

A r t y k u ł 4.

Ekwipaż Konny .

Siodło Francuzkie z skóry cielęcey lakierowaney, (vide fig: 18.) Czaprak i kapy od Olstrów z sukna niebieskiego obszyte galonem złotym, na 3 cale szerokim, dla Ordonatora naczelnego; na 2˝ cala dla Ordonnatorów Dywizyinych; na 2 cale, dla Kommissarzy Woiennych, a dla Adjunktów na 1 i ˝ cala. Reszta skór z tręzlą i munsztukiem czarne, sztuczki wszystkie metalowe żółte, wraz z gałkami okrągłemi u munsztuka.

T Y T U Ł XVIII .

Przepis Ubioru dla Osób Dyrekcyą Żywności składaiących.

A r t y k u ł 1.

Wypis z Dekretu Jego Królewskiej Mości dnia 28. Mca Lipca 1810. zapadłego, stanowiącego Dyrekcyą Żywności.

M U N D U R .

A r t y k u ł 12.

Wszyscy Officyaliści służby żywności są obowiązani nosić ciągle i sprawić swoim kosztem, Mundur następuiący –

Mundur koloru szaro-żelaznego z takąż podszewką bez wyłogów, zapinany na piersiach, a zcięty wzdłuż uda; Kołnierz stoiący na trzy do czterech cali szeroki z sukna pąsowego; wyłogi u rękawów rozcięte na boku na pięć do pięć i pół cala szerokie, z tegoż sukna iak Kołnierz; Kieszenie w podłuż z wyłogą troykączastą i obwódką ponsową, poły zapięte, gwiazdka haftowana srebrem na każdey pole; 9 wielkich guzików na przodzie z prawey strony munduru, trzy przy kieszeniach, a dwa w stanie, po 2 u każdey fałdy, a 2 małe przy każdym rękawie; Spodnie i Kamizelka z sukna białego w zimie, a z nankinu w lecie z guzikami mundurowemi. – Chustka lub halsztuk koloru czarnego; guziki metalowe posrebrzane z Orłem Krajowem; Kapelusz obszyty taśmą kamelarową szeroką na pół cala, Kokarda Narodowa i Szpada Francuzka, lewy bok Kapelusza przepasany dwoma małemi bulionikami srebrnemi, zapiętemi na guzik, Kordonki srebrnemi, zapiętemi na guzik, Kordonki srebrne, dla wszystkich Officyalistów gładkie, a dla Inspektorów, Szefa Korrespondencyi i Dyrektora naczelnego z bulionami, rękoieść i ławka od szpady i przystróy teyże z metalu posrebrzanego, pochew czarna, pendent czarny z klamrą posrebrzaną, ozdobioną tak, iak guziki. Bóty (a l’Ecuyer), Ostrogi posrebrzane, i zakolanka białe płocienne. – Dyrektor naczelny nosi u kołnierza dwie pentlice (boutonier) od dwóch do trzech cali długie, lekko srebrem haftowane, trzy takowe w podłuż na rękawach i trzy na wyłogach kieszeń. Boutonierki są ozdobione liściem dębowym bez żadnych blaszek.

Inspektorowie, Kassyer i Szefowie Bióra noszą też same boutonierki u Kołnierza i na rękawach.

Dozorcy Magazynów i Officyaliści 1ey klassy noszą iedną boutonierkę u Kołnierza a dwie na rękawach; – Officyaliści 2ey i 3ey klassy iedną tylko boutonierkę u kołnierza mieć powinni.

Dystrybutorowie i inni Officyaliści niżsi w Magazynach, noszą mundur iak wyżey opisany, gładki bez żadnego haftu.

T Y T U Ł XIX .

Przepis Ubioru dla Płatników

A r t y k u ł 1 .

U b i ó r .

Mundur galowy Płatników, iest: Frak sukienny ciemno-granatowy, Kołnierz i łapki u rękawów takież. Kamizelka i spodnie białe. Cały ten mundur tym samym kroiem i formą bydź zrobiony powinien, iak iest przepisano dla Inspektorów popisów w Artykule 1. Guziki metalowe żółte, na których znaydować się ma robotą wypukłą ieden Klucz w poprzek nad laurami położony, ilość guzików, zapinanie, Chustka na szyię, Kapelusz, Kokarda, Bóty, Ostrogi, i sprzączki do trzewików takie, iak przepisano w Art: 1. dla Inspektorów popisów.

Mundur mały czyli codzienny, iest: frak tymże samym kroiem i formą zrobiony iak mundur galowy, ękoloru tegoż samego wraz z spodniami, Kołnierz odwiiany i kieszenie z tyłu w fałdach; Surdut z tegoż sukna iak frak, z resztą tak, iak iest w Artykule 1. przepisano dla Inspektorów popisów. Płaszcz sukienny granatowy, tak iak przepis dla Inspektorów popisów w Art: 1.
W lecie Płatnicy nosić mogą Kamizelkę i spodnie białe niesukienne, lub też nankinowe.

A r t y k u ł 2.

Różnica Stopniów.

Płatnicy różnić się maią haftem złotym, ze srebrem na mundurze. – Haft takiż iak maią Inspektorowie popisów, (patrz Fig: 9) gałęź dębowa złotem a palmy srebrem szyte bez blaszek, i mieć będzie póltora cala szerokości z brzeżkiem czyli obwódką.
Płatnik Generalny mieć będzie na mundurze galowym haft na Kołnierzu, łapkach rękawów i na kieszeniach bocznych. – Do małego munduru i surduta haft na Kołnierzu i łapkach. Felcech z bulionami.
Płatnicy Dywizyonalni, mieć będą na mundurze galowym haft na kołnierzu tylko. U małego munduru, na Kołnierzu a u obudwu końców po dwa hafciki, (boutonniers) (patrz Fig: 11.) Felcech z bulionami.
Pod-Płatnicy, mieć będą na mundurze u Kołnierza tylko pręciki czyli obwódkę (vide fig:11.), i hafcik mały złoty ze srebrem z obydwu stron zapinania się kołnierza. Felcech z franzelką cieńką; maiący w środku taśmy przerabianie ze złotem, na pół cala szerokie.

A r t y k u ł 3.

B r o ń .

Jak przepis dla Inspektorów popisów pod Art: 3. Broni; z różnicą, że haft u pasa do Szpaday iest złoty ze srebrem.

A r t y k u ł 4.

Ekwipaż Konny .

Jak Przepis dla Inspektorów Popisów pod Art: 4. Galon zaś złoty dla Płatnika Generalnego półtrzecia cala szeroki; dla Płatników Dywizyonalnych dwa cale.

T Y T U Ł XX .

Przepis Ubioru dla Urzędników Zdrowia

A r t y k u ł 1 .

U b i ó r .

Mundur galowy Urzędników Zdrowia przy Armii, Szpitalach Woyskowych, i Korpusach będących składa się z Fraka sukiennego koloru habru, czyli iasno granatowego. Kamizelka dla Lekarzy będzie koloru tegoż co i frak; dla Chirurgów ponsowa a dla Aptekarzy ciemno-zielona sukienna. Spodnie dla wszystkich Urzędników Zdrowia będą z tegoż sukna co i frak. Kołnierz i łapki u rękawów bydź powinny z aksamitu dla Lekarzy z czarnego, dla Chirurgów z Ponsowego, a dla Aptekarzy z ciemno-zielonego. Guziki metalowe żółte, na których znaydować się ma robotą wypukłą: snopek z trzech lasek okręcony wężem Epidaura, na snopku zaś zwierciadło rostropności, to związane ieszcze gałązką dębową z laurem; króy i forma munduru, ilość guzików, zapinanie, chustka na szyię, Kapelusz, Kokarda, Bóty, Ostrogi i sprzączki do trzewików tak, iak przepis w Artyk: 1. dla Inspektorów Popisów.

Mundur mały czyli codzienny, iest: Frak tymże samym kroiem i formą zrobiony iak mundur galowy, wyiąwszy, że kołnierz bydź powinien odwiiany i kieszenie z tyłu w fałdach. Kołnierz i łapki u rękawów z aksamitu koloru stanowiącego rodzay Służby.

Surdut z tegoż sukna iak frak, Kołnierz i wyłogi z aksamitu podług rodzaiu służby, z resztą tak, iak przepisano dla Inspektorów Popisów, w Art: 1.

Płaszcz z tegoż sukna co frak, obwód Kołnierzowy mieć ma galon złoty na półtora cala szeroki, Kołnierz i łapki z aksamitu podług rodzaiu służby. W lecie nosić można Kamizelkę i spodnie nie sukienne, lecz z białey dymy lub z nankinu.

A r t y k u ł 2.

Znaki Różnicy.

Urzędnicy zdrowia różnić się będą stosownie do Klass i Służby, haftem złotym w kształt galona w deseń liścia burakowego okręconego wężem Epidauryiskim (Fig: 14.), tudzież felcechem. Paski zaś iedwabne na taśmie od felcecha (o których niżey wyszczególnione będzie) różniące Stopni Urzędników zdrowia, będą dla Lekarzy czarne, dla Chirurgów ponsowe a dla Aptekarzy zielone.

Członki Rady zdrowia i Inspektorowie Generalni Służby zdrowia, mieć powinni na mundurze galowym haft złoty półtora cala szeroki, w około sukni z wierzchu, na połach z tyłu i na fałdach; podwóyny haft na Kołnierzu, łapkach u rękawów i na kieszeniach bocznych, na ieden cal szeroki. Na Mundurze zaś małym iako Surducie podwóyny tylko haft będzie na Kołnierzu i łapkach u rękawów. – Felcech z bulionami.

Lekarze, Chirurgowie, i Aptekarze Naczelni, mieć będą mundur galowy iak Inspektorowie Generalni, z tą tylko różnicą, iż na Kołnierzu, łapkach u rękawów i kieszeniach bocznych, haft tylko będzie poiedyńczy. Na mundurze zaś małym i Surducie poiedyńczy haft na Kołnierzu i łapkach u rękawów. Felcech z bulionami. – Lekarze, Chirurgowie i Aptekarze mieć maią podług stopni. –

1szey Klassy: 9 hafcików (Boutonniere Fig: 15.) z przodu Fraka, 2 na Kołnierzu, 3 na łapkach u rękawa, i 3 na kieszeniach bocznych. – U małego Munduru i Surduta na Kołnierzu 2 Hafciki, i na łapkach 3 hafciki. Felcech z cienkiey franzelki.

2giey Klassy: 2 hafciki na Kołnierzu, 3 na łapkach u rękawa, 3 na klapach od kieszeni bocznych, a żaden na przodkach; u małego munduru i surduta tylko dwa hafciki na kołnierzu. Felcech z cienką franzelką, maiący w środku taśmy pasek iedwabny szerokości pół cala maiący.

3iey Klassy: 2 hafciki na Kołnierzu tylko; u małego munduru i surduta ieden hafcik na kołnierzu. Felcech z cienką franzelką, a po obydwóch brzegach taśmy pasek iedwabny, szerokości ćwierć cala.

Chirurgowie Korpusów, nosić będą Mundur takiż sam iak powyżey przepisano dla Chirurgów, z tąż samą liczbą hafcików ustanowioną dla każdey Klassy, z tą tylko różnicą, że guziki u Munduru powinny mieć też same i tymże Numerem, iakie ma Korpus lub Pułk przy którym zostaią.

Urzędnicy zdrowia wysłużeni pensyonowani, będą mogli nosić Mundur sposobem wyżey opisanym, wyiąwszy Kołnierz i Mankiety, które bydź powinny z aksmitu karmazynowego, Mundur cały bez żadnych haftów.

Urzędnicy zdrowia wysłużeni niepensyonowani, nie mogą nosić żadnego munduru.

Uczniowie Chirurgii, i Apteki, czyli nadkompletni przy Szpitalach Woyskowych, mogą nosić Mundur z Kołnierzem sposobem powyżey opisanym, z guzikami mundurowemi, ale bez żadnych haftów.

A r t y k u ł 3.

B r o ń .

Jak przepis dla Inspektorów popisów w Art: 3. z różnicą, że haft u pasa do Szpady poiedyńczy.

A r t y k u ł 4.

Ekwipaż Konny .

Siodło Francuzkie ze skóry cielęcey lakierowaney, czaprak i kapy od Olstrów z sukna tegoż koloru iak mundur, bydź powinny obszyte galonem złotym, na półtrzecia cale szerokim, dla Inspektorów Generalnych; na 2 cale dla Urzędników Naczelnych; na półtora cala, dla Urzędników 1ey Klassy; na 1 cal dla Urzędników 2ey Klassy; na pół cala dla Urzędników 3ey Klassy. – Wszystkie resztuiące skóry, czarne iako też i munsztuk z tręzlą, sztuczki metalowe żółte, iako też i gałki okrągłe przy munsztuku.

T Y T U Ł XXI .

Przepis Ubioru dla Członków zawiaduiących Szpitalami Woyskowemi .

A r t y k u ł 1 .

U b i ó r .

Mundur galowy składa się z Fraka sukiennego koloru granatowego; Kamizelki i Spodnie z tegoż sukna, Kołnierz stoiący i łapki u rękawów okrągłe, nie do zapinania z tegoż także sukna co i mundur. Guziki metalowe żółte, na których wyrabiany będzie Laur z liścia oliwkowego, z napisem w środku: Szpitakle Woyskowe, króyi forma tego Munduru wyiąwszy łapki u rękawów iak wyżey, ilość guzików, zapianie, chustka na szyię, Kapelusz, Kokarda, bóty, ostrogi i sprzączki do trzewików tak, iak przepis a Art: 1. dla Inspektorów Popisów.

Mundur mały czyli codzienny, iest: Frak tymże samym kroiem i formą zrobiony iak mundur galowy, wyiąwszy, że Kołnierz bydź ma odwiiany; kieszenie z tyłu w fałdach. – Surdut z tegoż sukna iak Frak, również iako i kołnierz i łapki u rękawów. Kołnierz wywinięty, kieszenie z tyłu w fałdach, Surdut zapinany na dwie strony z każdey po 7 wielkich guzików mundurowych. – Płaszcz sukienny tegoż koloru. – W lecie nosić można Kamizelkę i spodnie nie sukienne, lecz z białey dymy lub nankinu.

A r t y k u ł 2.

Znaki Różnicy.

Członki składaiące Administracyą Szpitalów Woyskowych, różnić się będą haftem złotym na mundurze na kształt galonu (Fig: 16.) Haft ten będzie w deseń gałązki oliwkowey na cal ieden szeroki; podwóyny haft od strony wewnętrzney sukni, maiący 2/3 cala szerokości, oznaczać będzie Członków Dyrektoryatu Centralnego.

Dyrektor Generalny i Członki Dyrektoryatu Centralnego, mieć maią na mundurze galowym podwóyny haft na Kołnierzu, łapkach u rękawów i kieszeniach bocznych. – Mundur mały i Surdut, na kołnierzu tylko haft podwóyny mieć powinien.

Inspektor Generalny i Członki Rad Administracyinych Szpitalowych przy Korpusachn nosić będą na mundurze galowym poiedyńczy haft na kołnierzu i łapkach; u małego zaś munduru i surduta takiż haft na kołnierzu tylko.

Dozorcy Szpitalowi i Ekonomowie, na kołnierzu tylko u munduru (Fig: 17) brzeżek czyli obwódka haftowana i mały hafcik (une boutonniere) z obudwu stron zapinania się kołnierza. Reszta Amploiowanych i Officyalistów przy szpitalach bez żadnego haftu, lecz ten sam kolor munduru.

A r t y k u ł 3.

B r o ń .

Jak przepis dla Urzędników Zdrowia, w Art: 3. Broni, z uwagą iż Członki, którzy dawniey posiadali stopień w woysku, maią prawo nosić Szpadę i Felcech właściwe teyże Randze.

A r t y k u ł 4.

Ekwipaż Konny .

Siodło Francuzkie z skóry cielęcey lakierowaney, Czaprak i Kapy od olstrów z sukna tegoż koloru iak mundur, maią bydź obszyte galonem złotym, na 2˝ cali dla Członków Dyrektoryatu Centralnego; na 2 cale szeroki dla Członków Rad Administracyinych Szpitalów; a na ieden cal, dla Dozorców i Ekonomów Szpitalów. – Wszystkie resztuiące skóry czarne, iako też munsztuk i tręzla; sztuczki metalowe żółte, iako też i gałki okrągłe przy munsztuku.

T Y T U Ł XXII .

Przepis Munduru dla Kapelanów przy Woysku .

A r t y k u ł 1 .

U b i ó r .

Mundur dla Kapelanów, iest: Frak granatowy z kołnierzem i łapkami u rękawów koloru fioletowego. Frak, Kołnierz i łapki sukienne, spodnie tegoż koloru iak frak, także sukienne, Kamizelka takaż guziki obszywane w sukno w sukno tegoż koloru, albo kamelorowe. Króy munduru i forma tak, iak przepis dla Członków zawiaduiących szpiatalami w Art: 1. Toż samo co się tyczy ilości guzików zapinania. Chustka na szyię czarna, bóty zwyczayne, Kapelusz stosowany z kokardą Narodową i z szlifką do kokardy czarną iedwabną. – Surdut i Płaszcz podobnie iak frak z tegoż sukna i takiemiż łapkami i kołnierzem. – Szpada Francuzka żółta, z paskiem skórzannym czarnym.

Na wyraźny rozkaz Jego Królewskiey Mości –

Minister Woyny
(podpisano) Józef Xiążę Poniatowski

Zgodno z Oryginałem
Generał, Dyrektor Generalny
(-) Hebdowski

Na tablicy drugiey wzoru haftów, Fig:18. wystawia wzór naramnika (epaulette) z taśmą gładką dla Officyerów sztabowych, takiż sam naramnik bez frandzli bulionowey tylko z frandzlą nicianną iest wzorem Naramnika dla Officyerów niższych.

W teyże Tablicy Fig: 19. okazuie wzór roboty galonów do Czapraków i innych przedmiotów, których szerokości iest przepisana.

Każden wzór guzików, ma nad sobą napisany Korpus, dla którego iest postanowionym, w wielkości właściwey.

{gallery}galeria/Ikonografia/1795-1815/wp po 1800{/gallery}