NABIJANIE NA 12ście TEMPÓW

NABIJANIE NA 12ście TEMPÓW

Pitrek Piechota 0 Komentarzy

NABIJANIE NA 12ście TEMPÓW

Poniższy artykuł jest próbą odtworzenia regulaminowego nabijania karabinu skałkowego z początku XIX stulecia. Tekst jest przepisanym fragmentem „Regulaminu Musztry dla Piechoty Wojska Polskiego” z 1810 roku.

Nauka „nabijania na 12 tempów”, służyła do nauczenia rekrutów posługiwania się bronią. (W walce stosowano „nabijanie spieszne” oraz „nabijanie dowolne”, które polegało na wykonaniu komend z nabijania na 12 tempów w szybszy sposób). Można znaleźć tu dokładny opis jak wykonywać poszczególne „poruszenia”, choć w wielu miejscach nie opuszczają nas wątpliwości. Praktycznie niemożliwa jest dziś weryfikacja ewentualnych błędów. Nie są znane opisy, czy ryciny z epoki ilustrujące prowadzenie tej nauki. Jedyną możliwość sprawdzenia „działania” regulaminu w praktyce, daje udział w rekonstrukcjach batalii z okresu Napoleońskiego. Nie wystarczy nauczyć się nabijać broni samodzielnie. Najistotniejsze jest bowiem sprawne poruszanie bronią, gdy stoi się w ciasnym szyku. Nagminne jest uderzanie żołnierzy z pierwszego szeregu stemplem lub lufą karabinu. Stemple plączą się w kordony i kity, zawadzają o czapki i pasy. Receptą na to jest postępowanie dokładnie zgodnie z regulaminem oraz jak największa ilość ćwiczeń.
Zamieszczone zdjęcia obrazują domniemany przebieg faz nabijania karabinu skałkowego AN IX produkcji francuskiej.

Robienie bronią.

Robienie bronią pokazywane będzie najprzód trzem ludziom stykającym się łokciami pierwej w jeden szereg, potem w jedną rotę, postawionym.
Wykonanie każdego komenderowania składać będzie jedno tempo, lecz to tempo podzielone być ma, na poruszenia, dla łatwiejszego wytłumaczenia mechanizmu rekrutom.
Ostatnia sylaba komendy zawiera wykonanie dzielne i szybkie pierwszego poruszenia, komenda dwa, trzy, wykonanie poruszeń następnych. Skoro żołnierz pojmie dobrze właściwość swego poruszenia, każdego tempu nauczyć go należy, ażeby bez stawania za każdym poruszeniem, wciąż całe tempo wykonał, zachowując onego mechanizm, dla pewniejszego trzymania broni i uniknięcia nieprzyzwoitości wynikających z podrzucania jej.
Robienie bronią pokazywane będzie w porządku następującym, z postawy „na ramię broń”

nauczyciel zakomenderuje:

I. Do nabijania – broń
Jedno tempo i dwa poruszenia.
Poruszenie pierwsze.

Obrócić się w pół prawo na napiętku lewym, prawą nogę postawić w kąt prosty za lewą, tak, żeby pięta przechodziła na środek prawej, obrócić broń lewą ręką, zamkiem w pole, uchwycić ją prawą ręką w ujęciu kolby, broń od ramienia odsadzona prostopadle w ręku stać powinna, ręka lewa pod kolbą.

Poruszenie drugie.

Prawą rękę nachylić broń w lewą rękę, która ją na pierwszym bączku uchwyci, wielki palec wyciągnięty wzdłuż łoża, kolba pod rękę prawą w ujęciu kolby, przyciśnięta do ciała, poniżej dwa cale od piersi prawej, koniec rury równo z okiem, kabłąk trochę w pole obrócony, łokieć lewy do boku przyciśnięty, skoro broń rzucona w lewą rękę, palec od prawej przychodzi na dekiel, wyżej skałki, inne 4ry palce zamknięte, prawa ręka wzdłuż kolby.

II. Otwórz – panewkę.
Jedno tempo, jedno poruszenie.

Otworzyć panewkę, odpychając mocno dekiel wielkim palcem prawej ręki, lewa ręka nieporuszona utrzymuje broń, łokieć lewy cofnąć w tył, prawą rękę przenieść do patrontasa, i otworzyć go, prowadząc rękę między ciałem i kolbą.

III. Do – ładunku.
Jedno tempo, jedno poruszenie.

Schwycić prędko ładunek między wielki i dwa palce i przenieść go razem przed gębę, prawą rękę prowadząc między kolbą i ciałem.

IV. Odgryź – ładunek.
Jedno tempo, jedno poruszenie.

Odgryźć ładunek równo z prochem, trzymając przy otworze, między wielkim z dwoma pierwszymi palcami, spuścić razem rękę, ładunek trzymając prostopadle, blisko panewki, dłoń ku ciału, łokieć prawy do kolby przyciśnięty.

V. Podsyp.
Jedno tempo, jedno poruszenie.

Spuścić głowę, okiem rzucić na panewkę, podsypać, ścisnąć ładunek między wielkim i pierwszym palcem; podnieść głowę, prawą rękę przenieść za dekiel, opierając o niego dwa ostatnie palce.

VI. Zamknij – panewkę.
Jedno tempo, jedno poruszenie.

Zamknąć panewkę silnie dwoma ostatnimi palcami ręki prawej, lewą dając opór, i trzymając zawsze ładunek między wielkim i dwoma pierwszymi palcami ręki prawej, pięść przy ciele, łokieć w tył i trochę od ciała odsadzony.

VII. Do lewej nogi – broń.
Jedno tempo, dwa poruszenia.
Poruszenie pierwsze.

Wyprostować broń wzdłuż uda lewego, przycisnąć silnie kolbę, wyciągnąć żywo rękę prawą, bez pochylenia ramienia i stemplem obrócić ku ciału, spuścić broń w lewej ręce do drugiego bączka, kurek oprzeć o wielki palec prawej ręki, front razem zrobić obracając się na napiętku lewym, prawą nogę przenieść, stawiając jej piętę naprzeciw środka lewej nogi.

Poruszenie drugie.

Puścić broń prawą ręką, lewą opuścić ją wzdłuż i blisko ciała, prawą rękę podnieść równo z wylotem o cal od rury, kolbę oprzeć o ziemię bez stukania, ręka lewa oparta o ciało, przy ostatnim guziku kamizelki, broń dotyka się lewego uda, koniec rury naprzeciw środka ciała.

VIII. Ładunek w rurę.
Jedno tempo, jedno poruszenie.

Okiem rzucić na koniec rury, obrócić rześko wierzch prawej ręki do ciała, dla wsypania prochu w rurę; łokieć równo z pięścią; wytrząść ładunek, wpuścić go w rurę i zostawić rękę wywróconą, palce zamknięte bez ich ściskania.

IX. Za – stempel.
Jedno tempo, dwa poruszenia.

Spuścić żywo łokieć prawy, uchwycić stempel w środku między wielki a pierwszy palec, rękę przewrócić dłonią w pole, stempel obrócić szybko między bagnetem a twarzą, zamknąwszy palce, stemple drugiego i trzeciego szeregu strychować mają o łopatkę poprzednika, stempel prosto, w równi z bagnetem ręka wyciągnięta, oczy w górę, gruby koniec stempla naprzeciwko wylotu, lecz nie wsadzony.

 

Poruszenie drugie.

Gruby koniec stempla wsadzić w rurę, aż do ręki.

X. Przybij.
Jedno tempo, jedno poruszenie.

Wyciągnąć rękę, uchwycić stempel, za cienki koniec wielkim palcem wyciągniętym; a pierwszym zgiętym, inne palce zamknięte; przybić silnie dwa razy, uchwycić znowu za cienki koniec, łokieć prawy mając przy ciele.

XI. Stempel – na miejsce.
Jedno tempo, dwa poruszenia.

Jak w pierwszym poruszeniu za – stempel cienki koniec stempla przenieść do bączków bez wsadzenia.

Poruszenie drugie.

Zasadzić cienki koniec w bączek wielkim palcem i wpuścić stempel, rękę prawą podnieść żywo, i zgiętą nieco położyć na grubym końcu stempla.

XII. Na ramię – broń.
Jedno tempo, trzy poruszenia.

Przed zaczęciem pierwszego poruszenia na komendę krótko wymówioną na ramię, spuszcza się lewa ręka po broni tak, aby łokieć prawie był wyciągnięty, poczym na komendę broń, robi się.

Poruszenie pierwsze.

Podnieść broń lewą ręką wzdłuż ciała, równo z ramieniem, łokieć lewy przy ciele, rura w pole, prawą rękę razem przenieść i uchwycić broń w ujęciu kolby.

Poruszenie drugie.

Podnieść broń prawą ręką, lewą puścić i przenieść ją pod kolbę; prawą nogę obok lewej postawić, prawą rękę broń do ramienia przycisnąć, w postawie przepisanej o trzymaniu broni, prawa ręka dotyka się broni w ujęciu kolby, bez jej ściskania.

Poruszenie trzecie.

Rękę prawą na swoje miejsce odrzucić szybko.

Broń jest gotowa do oddania strzału.

Artur Gniado-Tutakiewicz i Piotr Sawiak

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *