Richard caton woodville kampania jesienna lipsk 1813

Kampania jesienna. Lipsk 1813

Arsenał Batalie i pokazy Skomentuj

Richard Caton Woodville Kampania jesienna. Lipsk 1813

Ostatnia szarża Poniatowskiego pod Lipskiem

W najbliższy weekend odbędą się uroczystości rocznicowe upamiętniające bitwę pod Lipskiem. Jak zawsze przypominamy rys historycznych zdarzeń. Sięgnijmy po niezawodnego Mariana Kukiela i jego wykład poświęcony tej najkrwawsze do czasów wielkiej wojny, bitwie stoczonej w Europie:

„Cała kampanja jesienna 1813 r. prowadzona jest po linjach wewnętrznych, przeciw koncentrycznie działającym armjom sprzymierzonych: Bernadotte’a od północy, Blucherà od wschodu, Schwarzenberga od południa. Napoleon chce trzymać w szachu wszystkie; jedną zaatakować i zniszczyć. Sprzymierzeni nauczyli się uchylać od jego ciosów. Wymykają się przed bitwą, gdy stwierdzą obecność Napoleona na danym froncie; ale tymczasem pozostałe ich armje zadają częściowe porażki operującym przeciw nim grupom Wielkiej Armji. Raz tylko, pod Dreznem, udaje się Napoleonowi dopaść sprzymierzonych in flagranti operacji zaczepnej i pobić; ale zwycięstwo to jest zrównoważone szeregiem niepowodzeń, których doznali jego marszałkowie. Ośm razy Napoleon z Drezna, będącego dlań ośrodkiem działań, czyni wyprawy zaczepne przeciw armjom nieprzyjacielskim; żadna z nich nie daje rozstrzygającego zwycięstwa. Nakoniec na połączenia jego, na Lipsk, maszeruje od południa armja Schwarzenberga, od północy, sforsowawszy Łabę, armja Bilicherà. Napoleon przerzuca się do Lipska i koncentruje tu siły na nowy wypad przeciw Schwarzenbergowi. Tak przychodzi do bitwy pod Lipskiem w dniach 16—18 października 1813 r. W operacjach tej kampanji brał udział Poniatowski, występując zawsze z zadaniem samodzielnem, używany do działań dywersyjnych, przesłaniania poruszeń siły głównej, wiązania i zatrzymywania przeważających sił przeciwnika; za te właśnie walki otrzymał buławę marszałka Francji.

W pierwszym dniu bitwy, lipskiej Napoleon każe marszałkowi Neyowi, księciu Moskwy, związać Blucherà na północ od Lipska; w boju tym uczestniczą głównie korpus Marmonta i nasza dywizja Dąbrowskiego. Sam Napoleon chce wywalczyć rozstrzygnięcie na południe od Lipska (pod Wachau), podejmuje ruch oskrzydlający przeciw prawej (wschodniej) flance Schwarzenberga (korpusem Macdonalda) i usiłując przebić centrum (wielka szarża jazdy Murata). Austrjacy dużą siłą atakują prawą flankę poprzez Pleissę (Dolitz i Connewitz); tu walczy Poniatowski z wojskami własnemi i ìrancuskiemi i z walki wychodzi zwycięsko. Wielka Armja poczyniła postępy, ale nie złamała przeciwnika (brak odwodów, samowolnie zatrzymanych przez Neya). Nazajutrz, 17 października bój na froncie północnym; walczy głównie Dąbrowski. 18 października bitwa ogólna; przez, przyjście Bernadotte’a i odwodowej armji Benningsena sprzymierzeni, zrazu mało przeważający liczbą, uzyskali przewagę podwójną (ogół wojsk wprowadzonych 320.000 przeciw 190.000). Napoleon walczy, nie mogąc uznać się za zwyciężonego, bez widoków powodzenia; w walce, niezmiernie krwawej, wybitny udział Poniatowskiego (Dolitz-Probstheida) i Dąbrowskiego (Hallischer Thor). Front obronny silnie wgnieciony od południa, i wschodu; natomiast droga odwrotu na zachód (przez Lindenau) oswobodzona. Wreszcie 19 października szturm Lipska, bronionego przez straż tylną. Polacy bronią jeszcze frontu południowego, gdy od wschodu Prusacy wdarli się do środka miasta, od północy zaś Rosjanie dotarli do jedynego mostu na Elsterze, który wysadzono. Straż tylna uległa zagładzie. W bitwie lipskiej, straty polskie w zabitych i rannych wyniosły około 7.000, w jeńcach przeszło 3.000 ludzi; zabitych i rannych było 13 generałów, około 250 oficerów. Książę Poniatowski, ranny cztery razy, utonął w Elsterze. Z piechoty polskiej ocalało tak niewiele, że utworzono z niedobitków później jeden tylko pułk pieszy.

Twierdze: Gdańsk, Modlin, Zamość, trzymają się po bohatersku przez cały rok 1813, kapitulując po wyczerpaniu wszelkich środków obrony, wytrzymaniu głodu i stwierdzeniu, że niema żadnych widoków odsieczy.”


Ilustracja: Richard Caton Woodville, Ostatnia szarża Poniatowskiego pod Lipskiem (źródło: Wikipedia, hasło Richard Caton Woodville )