Zadania audytorów w KK

  • 30 maja 2015 z 21:41 #11096
    Przewodni
    Participant

    Organizację sądownictwa w armii w latach 1815-1830, oraz prawa i obowiązki audytorów, postępowanie przed sądami wojennymi regulował Kodex Kryminalny dla Woyska Polskiego z 31 marca 1815 roku.

    Kodeks ten był aktem normatywnym o charakterze ustrojowo-procesowym, który składa się z dwóch części, „Skład Sądów Wojennych i Postępowanie Prawne” oraz „O Audytorach Wojska Polskiego”. W mojej pracy skupię się na przepisach z części drugiej, które określają uprawnienia, obowiązki oraz sylwetkę audytorów. Autorami kodeksu byli generałowie J.Zajączek, J.H.Dąbrowski, K.Sierakowski, J.Wielhorski oraz ks. A.Sułkowski.

    Według przepisów tego kodeksu audytorzy zostali „gospodarzami” postępowania przygotowawczego oraz stali się pełnoprawną stroną procesu karnego jako oskarżyciele. Świadczy o tym przede wszystkim przepis art. 4 Kodeksu Kryminalnego z 1815 roku:
    „Audytorowie Pułków, Dywizyi i Audytor Generalny, będą Referentami stałymi Sądów Wojennych, ale nigdy mieć nie będzie głosy stanowczego […]”.

    Audytor powinien był znać prawo karne oraz wykazywać się znajomością:
    „1. Wszelkich przepisów tyczących się porządku i karności woyskowey.
    2. Przepisów tyczących się służby tak wewnętrzney i polowey; i
    3.Praw Kryminalnych Woyskowych” .
    Również każdy z nich powinien był „[…]znać Prawa Cywilne, aby w potrzebie umiał stosować się do nich, i znał przypadki w których Woyskowy podlega Prawom cywilnym” , ponadto powinien był „[…]posiadać znaiomość Ustaw względem sporządzania Testamentów, tudzież względem sprawowania Opieki.”
    Jeśli chodzi o sylwetkę audytorów, to autorzy kodeksu określili ich jako osoby honoru, osoby cieszące się szacunkiem oficerów i żołnierzy, znanych z nieskazitelnej poczciwości.

    Kolejnymi artykułami, których treść chciałabym omówić są artykuły 4 i 5 Kodeksu Kryminalnego. Audytor powinien był być czujny, ponieważ oskarżony żołnierz mógł się okazać niewinny, ale także podczas wysłuchania oskarżonego zobowiązany był poznać jego skłonności, zachowanie, aby rozróżnić czy występek był popełniony umyślnie, czy też z niedbalstwa lub lekkomyślności.
    Co więcej audytor podczas przesłuchania powinien był być cierpliwy, tak aby umożliwić winnemu przytoczenie wszystkich dowodów.
    Dalszy przepis zabrania audytorowi naprowadzać oskarżonego na odpowiedzenie na pytania albo w celu jego pogrążenia albo w celu jego uniewinnienia. Także nie może czynić mu obietnic oraz używać wobec niego pogróżek.

    Obowiązki Audytora Pułkowego.
    Audytor Pułku ma rangę kapitana i zostaje bezpośrednio pod władzą dowódcy pułku.
    Jeśli chodzi o postępowanie sądowe to audytor miał za zadanie powiadomić dowódcę pułku, że wszystko jest gotowe, a ten zlecał mu powiadomić członków składu sędziowskiego o miejscu posiedzenia.
    Podczas posiedzenia czyta wyraźnie i donośnym głosem oskarżenie, czyli współczesny obowiązek prokuratora. Pełnił również obowiązki współczesnego protokolanta, ponieważ spisywał zdania sędziów.
    Jednym z kolejnych obowiązków jest czytanie przysięgi nowo zaciągniętym żołnierzom, a także ma dopilnować, aby prawa wojskowe były, w dni do tego wyznaczone, czytane żołnierzom.
    Także jego powinnością było „[…]spisywać Testamenta dla wszystkich woyskowych swego Pułku”
    Audytor pułkowy poza swoimi karnoprocesowymi obowiązkami to zajmował się opieką nad sierotami po zmarłych żołnierzach, dokonywał spisu majątku zmarłych oficerów, czuwał nad jakością towarów/żywności dostarczanych żołnierzom.

    Obowiązki Audytora Dywizyyny.
    Audytor Dywizyjny ma rangę majora lub podpułkownika i zostaje bezpośrednio pod władzą generała, który dowodzi dywizją.
    Obowiązki tego audytora są takie same jak obowiązki audytora pułkowego.
    W przypadku gdy osądzony w Sądzie Pułkowym odwoływał się do Sądu Dywizyjnego, to audytor dywizyjny odbierał od audytora pułkowego kopię wydanego wyroku. Później zgodnie z art. 44 kodeksu powiadamiał o tym fakcie generała dywizji, którego zadaniem było wyznaczenie Sądu Wojennego, który to zostanie zwołany przez audytora dywizji.
    Audytor ten „miał oko” na audytorów pułkowych oraz sprawdzał ich zachowanie, nadzorował przy wykonywaniu przez nich obowiązków.

    Obowiązki Audytora Generalnego.
    Audytor Generalny ma rangę pułkownika i podlega bezpośrednio Ministrowi Wojny oraz Naczelnemu Wodzowi.
    Obowiązki w Sądzie Wojennym Armii miał takie same jak te, które zostały przypisane Audytorowi Dywizyjnemu.
    Jego obowiązkami było szkolenie i dobieranie audytorów pułkowych i dywizyjnych, ale tak naprawdę najważniejszym jego zadaniem było przedkładanie Naczelnemu Wodzowi zapadłych wyroków śmierci i dożywotniego więzienia, które powinny zawierać wnioski oskarżycielskie.

    Obowiązki audytorów generalnych, dywizyjnych, pułkowych były różnorodne, ale nie różnią się w zasadzie niczym jeśli chodzi o zróżnicowane szczeble wojskowe.
    Poza oczywiście przestępstwami, występkami stricte na gruncie prawa karnego, to zajmowali się również sprawami cywilnymi, otaczali opieką dzieci poległych żołnierzy.

    Jeśliby spojrzeć przez pryzmat współczesnych czasów na ich obowiązki podczas posiedzeń sądowych to jak już wspomniałam wcześniej, ich zadania były bardzo zbliżone do zadań prokuratorów, czy protokolantów. Tak jak współcześnie, audytorzy musieli zachować bezstronność w toczącej się sprawie, a także w jednym z przepisów otrzymali oni zakaz przyjmowania korzyści materialnych.

Musisz być zalogowany aby odpowiedzieć na ten temat.