Literatura przedmiotu

  • 10 stycznia 2007 z 23:03 #3608
    Krzysztof Polak
    Participant

    Sława!

    Nie będe ukrywał, że zakładam ów temat z przyczyn baaaaardzo utylitarnych. Otóż w tym roku mam do napisania prace z okresu nowożytnego. Standardowo udało mi się przeforsowac temat militarny ;P , przy czym, wobec mojej kompletnej indolencji (a i jakiejś dziwnej niechęci, czy raczej obojętności) w wojennej sztuce staropolskiej, postanowiłem wybrac coś z koncowego okresu I RP, kiedy wojsko nasze przyjeło sporo wzorów zachodnich.

    Teamty nad którymi obecnie myślę sa mniej więcej takie:

    . Kampania litewska 1792
    . Odwody armii koronnej (rezerwa królewska) – siły, organizacja, możliwości wykorzystania itp.
    . Kordon nadbużański – działania Ponaitowskiego jako dowódcy armii koronnej
    . Przygotowanie armii Rzeczypospolitej do działań w kampanii 1792 roku; organizacja, wyszkolenie, wyposarzenie.

    Przegladając tematy poświęcone wojskom Rzeczypospolitej nietrudno zauwazyć, że wielu z Was siedzi w temacie mocno i profesjonalnie.

    Stąd zwracam się z porśbą/pytaniem, jaką literaturę polecalibyście: na początek, celem ogólnego rozpozania kierunków i później, jako prace szczegółowe, tworzące, wraz ze źródłami, „mięso” tekstu. Zastrzegam, ze nie chodzi mi o „napisanie lub wymyslenie pracy”, tylko o podanie wyboru literatury.

    Przy okazji moze być to o tyle pożyteczne (ehhhh, nie ma to jak samorozgrzeszenie :] ), że powstanie rodzaj spisu/indeksu nie tylko najwazniejszych i najpopularnieszych prac.

    Pozdrawiam serdecznie

    Krzysztof Owca von Kozic
    fizylier

    11 stycznia 2007 z 19:58 #3619
    DarekDarek
    Participant

    Czołem Krzysztofie!
    Musimy umówić się, pogadamy i zaradzimy kłopotowi.
    Troszkę tego będzie, ale muszę poświęcić trochę czasu na wydobycie tych informacji z moich szpargałów. Rozumiesz, 1000 zeszytów, 1000 luźnych notatek, trochę książek.
    Tak jak mówię, potrzeba ciut, ciut wolnego czasu by zrobić z tym porządek.
    A ja ciągle w biegu.
    Ale masz jak w banku, podzielę się wszelkimi informacjami jakimi dysponuję.
    Sobota?

    11 stycznia 2007 z 21:35 #3621
    Krzysztof Polak
    Participant

    Na balu?

    No nie wiem, czy nasze Panie to zniosą ;D

    18 stycznia 2007 z 23:27 #3665
    DarekDarek
    Participant

    „Wojsko i obronność Rzeczypospolitej 1788-1792” Leonarda Ratajczyka wydana w 1975 roku, ta pozycja powinna stać się dla Ciebie kopalnią podstawowych wiadomości.
    Rozdziały:
    1) Problemy obronności, doktryny wojennej i wojska Rzeczypospolitej.
    2) Uzupełnianie wojska w latach 1788 – 1792.
    3) Kierownictwo wojskowe i system dowodzenia w okresie Sejmu Czteroletniego.
    4) Problemy kadrowe.
    5) Stan wyszkolenia wojska.
    6) Stan moralno-polityczny wojska.
    7) Zaopatrzenie i uzbrojenie wojska w latach 1788-1792.

    Powodzenia i musimy umówić się w wiadomej sprawie.
    Trzym się! – D.

    21 lutego 2007 z 00:49 #3945
    harry
    Participant

    Gazeta Wyborcza z dn. 20.02.2007 – recenzja książki J. M. Rymkiewicza – Wieszanie. Rzecz o rewolucji w Warszawie.
    Książki jeszcze oczywiście nie czytałem ale sama recenzja wydaje się godna polecenia. Dlatego dla wspólnej uciechy zamieszczam ją jako załącznik.

    21 lutego 2007 z 12:29 #3946
    Sebastian
    Participant

    Może w końcu ktoś napisze dlaczego doszło do rzezi Pragi 😉

    30 marca 2007 z 09:24 #4151
    szwoleżer
    Participant

    czołem!
    a jaka książka zajmowałaby się organizacją, umundurowaniem i strukturami kawalerii
    Rzezcpospolitej ok. roku 1790-92, oprócz Gembarzewskiego oczywiście?
    pozdrawiam

    31 marca 2007 z 09:41 #4157
    DarekDarek
    Participant

    Czołem!
    Leonard Ratajczyk – „Wojsko i obronność Rzeczypospolitej 1788 – 1792”;
    i nieśmiertelny Konstanty Górski – „Historia jazdy polskiej”.
    Klasyka i najlepsze opracowania, a trochę o rozwoju kawalerii masz jeszcze w „Oficerowie Rzeczypospolitej Obojga Narodów 1777-1794. Spisy” Mariusza Machyni.
    Pzdr – D.

    7 sierpnia 2007 z 16:16 #4616
    Koroniarz
    Keymaster

    Wydawnictwo Kurpisz wydało ostatnio parę reprintów trudnych już do dostania dzieł o historii okresu:

    „OSTATNI ROK SEJMU WIELKIEGO”, Władysława Smoleńskiego

    Luksusowo wydany reprint wyd. II, nakładu Księgarni G. Gebethnera i Spółki Kraków – Warszawa 1897. Książka przedstawia sytuację zewnętrzną i wewnętrzną Polski od momentu uchwalenia Konstytucji 3 Maja w 1791 r. do czasu jej obalenia w wyniku knowań konfederacji targowickiej i wojny polsko-rosyjskiej w 1792 roku oraz reakcję ważniejszych krajów europejskich na procesy reformatorskie w Rzeczypospolitej doby Stanisława Augusta. Prof. Smoleński, wybitny znawca epoki stanisławowskiej opisuje atmosferę entuzjazmu i nadziei jaką wywołała Konstytucja we wszystkich warstwach społeczeństwa polskiego, relacjonuje również przebieg prac Sejmu Wielkiego nad nowymi ustawami, a także pierwsze próby tworzenia przez Szczęsnego Potockiego i hetmana Rzewuskiego opozycji wobec planów modernizacji państwa. Jego dalszemu niepodległemu bytowi zagrażali sąsiedzi – Prusy i Austria, a zwłaszcza Rosja pod berłem Katarzyny II, obwiniając Polskę m.in. o poddanie się wpływom i ideom rewolucji francuskiej, które ówczesna monarchiczno-feudalna Europa uważała za śmiertelnie niebezpieczne dla panującego porządku.

    KONFEDERACJA TARGOWICKA
    Władysław Smoleński
    Wybitny znawca epoki stanisławowskiej w Polsce opisuje genezę i rezultaty konfederacji, która była spiskiem przeciw Konstytucji 3 Maja, zawiązanym z inspiracji carycy Katarzyny II przez W. Szczesnego Potockiego, S. Rzewuskiego, K. Branickiego i ich popleczników. Podpisano ją w miejscowości Targowica w maju 1792 roku, co dało początek procesowi unicestwienia reform, (które miały na celu wielką naprawę Rzeczypospolitej) i interwencji zbrojnej stutysięcznej armi rosyjskiej. Po serii klęsk wojsk polskich, ultimatum Katarzyny i przystąpieniu do konfederacji króla Stanisława Augusta doprowadziło to do II rozbioru i prześladowań zwolenników konstytucji majowej. Książka jest doskonałą pozycją wydawniczą dla wszystkich interesujących się tak skomplikowaną historią Polski

    oraz

    Próby powstańcze po trzecim rozbiorze, Marian Kukiel
    Luksusowo wydany reprint wydania I, (Kraków i Warszawa 1912 r.).
    Spis treści:
    Przedmowa
    1. Obóz patryotyczny w Galicyi
    2. Mocarstwa wobec upadającej Polski
    3. Zabiegi dyplomatyczne emigrantów
    4. Konfederacya
    5. Zwichnięte zamiary
    6. Napad
    7. Losy sprzysiężenia
    Przypisy
    Indeks

    łącznik między dawnymi a nowymi laty stanowi biografia ks. Józefa Poniatowskiego:

    KSIAŻĘ JÓZEF PONIATOWSKI 1763-1813
    Szymon Askenazy
    Reprint wydania II nakładem Gebethnera i Wolffa (Warszawa-Kraków 1910). Biografia polskiego bohatera narodowego – naczelnego wodza armii Księstwa Warszawskiego, marszałka Francji. Profesor Askenazy – wielce zasłużony inicjator badań historycznych nad epoką napoleońską – mistrzowskim piórem skreślił w niej sugestywny portret bohatera romantycznego, któremu „Bóg powierzył honor Polaków”. Dzieło to utrwaliło w polskiej świadomości historycznej legendę księcia Józefa i całego okresu napoleońskiego. Wydanie w luksusowej formie adytorskiej, liczne ilustracje

    Ponieważ rozmawialiśmy i o tym, przytoczę tutaj spis treści drugiego z wymienionych dzieł:

    Przedmowa
    Rozdział I. Twórcy konfederacyi

    Szczęsny Potocki. — Rzewuski. — Szymon Kossakowski. — Branicki. — Książę Czetwertyński, Wielhorski, Złotnicki, Moszczenski, Zagórski, Suchorzewski, Kobyłecki, Świejkowski, Hulewicz, Tomaszewski. — Pobyt ich w Petersburgu, konferencye z imperatorową i ministrami. — Zasady nowej konstytucyi polskiej. — Akt konfederacyi generalnej koronnej. — Plan zawiązania konfederacyi generalnej litewskiej. — Broszura Altesti’ego.
    Rozdział II. Przygotowania inwazyi i obrony
    Plany wkroczenia do Polski armii rosyjskich: ukraińskiej Kachowskiego i białoruskiej Kreczetnikowa. — Wyprawienie z Petersburga konfederatów do armii ukraińskiej. — Instrukcye Biihlera, posła imperatorowej przy konfederacyi koronnej. — Stan armii polskich: koronnej księcia Poniatowskiego, litewskiej najprzód pod wodzą księcia wirtemberskiego, po nim Judyckiego. — Rezultaty negocyacyi rzeczypospolitej w Berlinie, Wiedniu i Dreźnie. — Pomysły samoobrony. — Król, objąwszy naczelną komendę nad armją, ustanawia Radę wojenną.
    Rozdział III. Wojska rosyjskie i konfederacye w Koronie
    Wkroczenie na Ukrainę armii Kachowskiego i cofanie się wojsk koronnych. — Szczęsny Potocki osiada w Elizabetgradzie, Złotnicki ogłasza się marszałkiem konfederacyi podolskiej, Moszczenski bracławskiej. — Działalność tych marszałków. — W końcu maja Szczęsny przybywa do Targowicy, jedzie do obozu Kachowskiego pod Winnicę, osiada z konsyljarzami w Tulczynie. — Uniwersały konfederackie. — Ordynans Rzewuskiego do wojsk koronnych. — Zabiegi Szczęsnego około wystawienia armii konfederackiej. — Obywatele ukraińscy i po¬dolscy emigrują do Galicyi.
    Rozdzial IV. Wojska rosyjskie i konfederacye na Litwie
    Szymon Kossakowski, przybywszy do Potocka, namawia obywateli sąsiednich powiatów litewskich do kon-federowania się. — Przed wkroczeniem Kreczetnikowa na Litwę Korsak przyjmuje godność marszałka konfederacyi połockiej, Przysiecki orszańskiej. — Pod naciskiem wojsk rosyjskich powstaje konfederacya brasławska pod laską Platera. — Zajęcie przez Rosyan Wilna i za¬wiązanie konfederacyi generalnej litewskiej pod laską kanclerza Sapiehy i regimentarstwem Szymona Kossakowskiego, ogłoszonego hetmanem polnym litewskim. — Powstaje konfederacya wileńska; podjęto starania około związania innych województw i powiatów.
    Rozdział V. Król i środki obrony
    Książę Poniatowski pod Lubarem wyczekuje przybycia króla. — Przygotowania Stanisława Augusta do wyjazdu do obozu. — Zdrada Prus, klęski armii litewskiej, zły stan koronnej skłaniają króla do negocyowania z Rosyą. — Książę Poniatowski proponuje Kachowskiemu zawieszenie broni, król wysyła do imperatorowej list z prośbą o osadzenie na tronie polskim wielkiego księcia Konstantego. — Kachowski odrzuca propozycyę księcia imperatorowa nie odpowiada na list królewski. — Środki samoobrony nie dopisują lub chromają. — Ofiary obywatelskie, milicye prywatne, formacye oddziałów ochotniczych.
    Rozdział VI. Rejterada wojsk polskich za Bug. — Postępy konfederatów
    Książę Poniatowski rejterował za Bug; nowy wódz armii litewskiej, Michał Zabiełło, opuścił Grodno i pociągnął ku Narwi. — Uniwersałem z 4 lipca król wzywa naród do obrony pospolitej, wyjeżdża na obiad do obozu na Pragę. — Bitwa pod Dubienką, rejterada wojska koronnego pod Kurów. — Zabiełło z wojskiem litewskiem cofa się pod Węgrów. — W miarę cofania się wojsk polskich, pod osłoną Rosyan wiążą sie konfederacye: wołyńska pod laską Pułaskiego, czerniechowska Kurdwa-nowskiego, kijowska Kaleńskiego.—Na Litwie powstaje konfederacya grodzieńska, oszraiańska, lidzka i t. p. — Po złamaniu przez Rosyan linii Buga nadeszła do Warszawy odpowiedz imperatorowej na list Stanisława Augusta.
    Rozdział VII. Akces króla do konfederacyi
    Petersburska Rada państwa rozważa propozycye listu Stanisława Augusta z 22 czerwca. — Imperatorowa wzbrania Kachowskiemu i Kreczetnikowowi wchodzić w jakiekolwiek układy z Wojskiem polskiem; listem z 13 lipca domaga się od króla, żeby przystąpił do konfederacyi. — Rada królewska 23 lipca; nazajutrz Stanisław August podpisuje akces do konfederacyi i wysyła list do Szczęsnego. — Oburzenie Warszawy i wyjazd z niej patryotów. — Postawa wojska polskiego wobec akcesu królewskiego,
    Rozdział VIII. Sytuacya Stanisława Augusta po akcesie do konfederacyi
    Szczęsny gromi króla w liście z 2 sierpnia. — Względniejszą jest dla niego konfederacya generalna litewska. — Stanisław August ulega we wszystkiem żądaniom posła rosyjskiego: przywraca wolność biskupowi Sadkowskiemu, komendę nad armją obojga narodów przelewa na Komisyę wojskową, u imperatorowej szuka obrony przeciwko konfederatom, — nie okupuje tem jednak względów dworu petersburskiego. — Kłopoty króla z obywatelami.
    Rozdział IX. Działalność konfederacyi w sierpniu. — Powtórny akces króla
    Niesnaski śród przywódców obu konfederacyi generalnych. — Działalność konfederacyi generalnej litewskiej: zmuszanie obywateli do akcesów, uśmierzanie buntów chłopstwa, tłumienie swobody słowa, schlebianie duchowieństwu, separatyzm polityczny. — Działalność konfederacyi generalnej koronnej: zabiegi na Ukrainie i Podolu o akcesy obywateli, a zwłaszcza garnizonu kamienieckiego; terroryzm Branickiego i wojsk rosyjskich w bełskiem, chełmskiem i lubelskiem. — Konfederowanie reszty województw koronnych. — Delegacya konfederacka obejmuje władzę nad garnizonem warszawskim i magistraturami. — Skutkiem nalegań Bułhakowa król 25 sierpnia czyni nowy akces według- formuły,
    przepisanej przez Potockiego.
    Bozdział X. Zjednoczenie konfederacyi w Brześciu litewskim. —Stan umysłów w kraju
    Uchwały generałności, zjednoczonych w Brześciu: unja narodów, wydalenie z kraju posła francuskiego, rehabilitacya biskupa Sadkowskiego, rozporządzenia wojskowe, skarbowe i policyjne. — Zależność konfederacyi od instrukcyi petersburskich. — Zjazd zjednoczonych generałności w Grodnie; uniwersał, zawiadamiający oby¬wateli o zamiarach konfederacyi. — Nienawiść względem konfederatów, zaburzenia w Warszawie i wyrzekania prowincyi na ucisk wojsk rosyjskich.
    Rozdział XI. Prace grodzieńskie
    Publicystyka stronnictwa konstytucyjnego i prześladowanie jej. — Dla uśmierzenia umysłów w Warszawie generalność organizuje w niej policyę i zaprowadza cen¬zurę pism polskich. — Usiłuje łagodzić niechęć obywateli pobłażliwością dla uchylających się od akcesów i zabiegami u Kachowskiego o wynagrodzenie ich za prowiant i furaż. — Publikowaniem mnóstwa uniwersałów, dotyczących organizacyi sądownictwa i prac konstytucyjnych, manifestuje swą dbałość o dobro narodu. Wierzy w bezinteresowność dworu petersburskiego, lekceważy pogłoski o przygotowaniach Prusaków do najazdu na Wielkopolskę. — Wywołuje niepokój bezowocność poselstwa do imperatorowej i usunięcie Bułhakowa. — Buchholtz 16 stycznia r. 1793 doręcza deklaracyę o wkroczeniu do Polski wojsk pruskich.
    Bozdział XII. Najazd pruski
    Propaganda w Polsce jakóbinizmu (Mazzei, ks. Piatoli i Descorches). — Działalność emigrantów polskich w Saksonii i ich stosunek do jakóbinizmu. — Układy mo¬carstw w sprawie polskiej. — Porozumienie się Bosyi i Prus. — Nowy poseł imperatorowej, Sievers, dowódcy korpusów rosyjskich: Kreczetnikow i IgelstrSm. — In-strukcye petersburskie w sprawie podziałowej. — Postawa konfederatów wobec najazdu pruskiego. — Przybycie do Grodna Sieversa. — Igelstrom nie pozwala wyprowadzać z Warszawy przeciwko Prusakom wojska polskiego i armat. — Uniwersał o gotowości do pospolitego ruszenia.
    Rozdział XIII. Misya Sieversa
    Przybycie Sieversa do Warszawy i skłanianie króla do wyjazdu do Grodna na sejm. — Sievers utrzymuje w tajemnicy umowę podziałową Rosyi i Prus, lecz popiera rozporządzenia Igelstroma względem wojska i armat polskich, gniewa się na uniwersał o gotowości do pospolitego ruszenia. — Gromi konfederacyę w nocie z 18 lu¬tego, zarządza aresztowanie Francuzów. — Konfederacya uniwersałem z 22 lutego zaleca narodowi spokój, dla ocalenia swej powagi zachowuje się względem posła rosyjskiego wojowniczo. — Potocki, przekonawszy się o zmowie Rosyi z Prusami, wyrywa się z Grodna; w charakterze posła wyjeżdża do Petersburga. — Postawa Potockiego i Rzewuskiego wobec akcyi rozbiorowej.
    Zakończenie
    Dodatki
    I. Kościuszko pod Dubienką.
    II. Listy Orłowskiego, Złotnickiego, Kossakowskiego i Rzewuskiego.

    Mądrzej napiszę jak tę ostatnia pozycję przetrawię :secretsmile:

    8 sierpnia 2007 z 18:12 #4623
    DarekDarek
    Participant

    Mądrzej napiszę jak tę ostatnią pozycję przetrawię

    Szanowny Marcinie!
    Kurpisz od czasu do czasu wydaje bardzo fajne pozycje. Do kompletu brakuje jedynie wiekopomnego dzieła Korzona ( brakuje mi ‚jeszcze’ 3 i 4 tomu ;( ). Myślę jednak że te pozycje nie cieszą się wzięciem i ceny spadną.
    A jak przekopiesz się przez wszystkie karteczki, to jestem zainteresowany, bo w przeciwnym razie sprawię sobie ten miodzik dopiero na święta :stinky:
    Kiedy się zobaczymy, bo też mam knigę dla Ciebie?
    I sorki za offtopikowanie – pozdrawiam.
    D.

    9 sierpnia 2007 z 07:58 #4628
    Koroniarz
    Keymaster

    A jak przekopiesz się przez wszystkie karteczki, to jestem zainteresowany

    Zróbmy inaczej: mam teraz tyle pracy, że i tak nie zdołam szybko nowych nabytków przeczytać. Mogę Ci niektóre z nich pożyczyć. Uzgodnijmy to wszakże już poza forum.
    Pozdrawiam!

    22 grudnia 2008 z 07:11 #5979
    DarekDarek
    Participant

    Czołem!
    Rok, dwa temu, widziałem w jakiejś książce artykuł o formowaniu w Anglii przez Lubomirskiego w 1793 roku, pułku ułanów wzorowanego barwą i etatem na Pułkach Straży Przedniej.
    Czy dysponuje ktoś informacjami w tym temacie?
    Pozdrawiam – Darek.

    22 grudnia 2008 z 12:06 #5980
    Koroniarz
    Keymaster

    Jednostka nie cieszyła się zrazu powodzeniem wśród emigrantów, a z czasem zaczęła się wręcz cieszyć złą sławą. Mundur miała kroju polskiego, ale raczej stanowiący nawiązanie niż kontynuację. Ze względu na brak polskich ochotników stosunkowo szybko zaczęto werbować cudzoziemców, którzy ją ostatecznie zdominowali. Ponoć rekrutowali się również i z tych, co uciekali przed więzieniem. Jednostka miała się z osławić rabunkami i gwałtami. Niestety nie była nigdzie bliżej opisana. O ile wiem to tylko we wzmiankach. Dwa lata temu (+-) pojawiła się re-edycja Knoetla młodszego, który zamieszczał ilustrację przedstawiającą wg. mojej pamięci kawalerzystę z tej jednostki. Jak znajdę, postaram się przekazać.

    Pozdrawiam!

    25 grudnia 2008 z 02:23 #5992
    lmeglnyi@net24.
    Participant

    Witam
    W 1998 roku wydawnictwo Stow.Miłośników Dawnej Broni i Barwy Odd.Górnośląski Dawna BROŃ i BARWA numery 17 i 18 zamieściło bardzo ciekawe artykuły autorstwa Zbigniewa Fuińskiego i Dariusza Nawrota poświęcone ułanom brytyjskim.
    Żródła ikonograficzne to Richard Knoetel oraz Herbert Knoetel(J.Elting:Napoleonic Uniforms)
    Artykuły opatrzone są ilustracjami Knoetla i jednego z autorów.
    Miałem w planach zakup skanera,ale światowy kryzys zmienił priorytety :bad:
    Ale gdyby ktoś był zainteresowany to mogę zamieścić fragmenty artykułu.
    Pozdrawiam

    25 grudnia 2008 z 10:25 #5993
    DarekDarek
    Participant

    Byłoby super!
    Z tego co mi się ostało w głowie, to Anglicy prowadzili rekrutację do swej armii na przełomie 1793 i 94 roku. Może nawet częściowo zaciągnęli naszych redukowanych żołnierzy, a ci dali kadrę w pułku ułanów?
    Kto wie?
    :matrix:

Musisz być zalogowany aby odpowiedzieć na ten temat.