Ikonografia XVIII wieku

  • 6 czerwca 2011 z 11:27 #9864
    Jan Czop
    Participant

    O mundurach Gwardii Pieszych po reformach 1775 – 1777.
    Koronny i Litewski Regimenty gwardii stacjonowały w Warszawie i mundury ich specjalnie się nie różniły. Gwardia litewska, mimo że linia otrzymała rajtroki chabrowe , pozostała przy pąsowych i od koronnej różniła sie tylko układem guzików na wyłogach rękawów, kolorem pół oraz nakryciem głowy grenadierów (Raspe).
    Następnym wizerunkiem są rysunki Harasimowicza datowane na rok 1792. Sądzę, że autor rysunki wykonał na podstawie relacji, sam nie będąc uczestnikiem wydarzeń (żył prawdopodobnie w I poł. XIX w.). Wskazuje na to np. umieszczenie szlif na obu ramionach czy szarfa wiązana w „bukiet”.
    Natomiast Orłowski i Norblin byli świadkami epoki. orłowski przedstawił gwardzistów w 1792 i 1794 r. w kurtkach wg wzoru 1791 i kapeluszach z blachą czołową z pąsowym obszyciem. Wizerunek ten potwierdza Norblin (niestety na czarno – białym rysunku).
    I na koniec rekonstrukcja Gembarzewskiego. Zasadnicza różnica z Orłowskim to białe obrzeże blachy co jest, niemożliwe do sprawdzenia bo źródła, które podaje są już chyba niedostępne. Ponadto Gembarzewski ignoruje, że gwardia koronna miała lampasy a litewska wyszycia co było przyjęte wcześniej przez munduroznawców jako wyróżnik tych regimentów.

    Reasumując do dyskusji i proszę o komentarze. Prawdopodobnie gwardie do roku 1791 (1792?) nosiły rajtroki i kapelusze, z tym że po roku 1789 podobnie jak piechota otrzymała buty pod kolano z węgierskim wycięciem i spodnie w kolorze wyłogów, a grenadierzy litewscy nakrycie głowy jak koronni.
    Nastepnie otrzymały kurtki i kapelusze z blachą. Byc może pąsowe obrzeże blachy mieli grenadierzy a białe fizylierzy. No i chyba trzeba sie zgodzić na różnice w ozdobie spodni?
    Pozdrawiam.

    20 czerwca 2011 z 16:43 #9899
    lmeglnyi@net24.
    Participant

    Witam Panie Janie
    Dorzucam jeszcze jedno żródło do mundurów reg.gwardii pieszej koronnej – fragment obrazu J.Peszki „Stanisław August podczas rewii wojskowej”-mal.po 1787r. , przedsdtawiający grenadiera gwardii koronnej w kolecie letnim i w czapie. I tu występuje niezgodność, bowiem B.Gembarzewski w opisie do tablicy nr 125 podaje, że tył czapki i dzwon czapki grenadiera (fig.D) jest niebieski a na obrazie te części nakrycia głowy mamy pąsowe?
    Sama czapka też jest ciekawa, część czołowa zakończona jest szpiczasto – podobnie jak u Raspego. Więc mozna założyć , że od roku 1777 do przynajmniej 1787 grenadzierzy gwardii koronnej nosili taki sam tyk czapek. Zwracam uwagę na blachy patrontaszy – są z orłem
    Pozdeawiam serdecznie
    Władek P.

    Załączniki:
    20 czerwca 2011 z 16:53 #9900
    lmeglnyi@net24.
    Participant

    I jeszcze jeden grenadier, tym razem Harasimowicza, całkowicie inny typ czapki. chyba mitra, blacha czołowa zakończona owalnie, dzwon czarny, blacha na patrontasz z cyfrą królewską.

    20 czerwca 2011 z 20:39 #9901
    DarekDarek
    Participant

    Jeden z kolegów z tego forum, Piotr M. Zalewski (login – gbrPMZ), mówił mi kiedyś że w polskich muzeach jet zachowanych parę blach naczelnych
    z Regimentu Gwardii Pieszej Koronnej. Może podał by namiary, to można by sprawdzić ten kształt. To byłby ciekawy eksperyment.

    20 czerwca 2011 z 22:10 #9902
    lmeglnyi@net24.
    Participant

    Witam
    To świetny pomysł!
    Ja dysponuję tylko paroma fotami blach i czapek grenadierskich
    1.regimentu pieszego koronnego im. Królowej z czasów Stanisława Augusta
    2 regimentu gwardii pieszej litewskiej z czasów Augusta II
    3.milicji Czartoryskich
    4.milicji Czartoryskich
    5.milicji zasławskiej Sanguszków
    6.milicji nadwornej Krasińskich

    24 listopada 2011 z 18:43 #10162
    Koroniarz
    Keymaster

    Czołem!
    Polecam wszystkim zainteresowanym okresem nadchodząca wystawę na Zamku Królewskim w Warszawie: Stanisław August – ostatni król Polski. Polityk, mecenas, reformator 1764 – 1795 . Zdjęcia udostępnione przez muzeum oglądać można również w naszej cyfrowej galerii: [
    Pozdrawiam!

    9 stycznia 2012 z 13:39 #10227
    Jan Czop
    Participant

    Witam i pozdrawiam.

    Schemat dystynkcji oficerskich. Uwagi:
    1. Generałowie nosili na kołnierzu haft pojedynczy.
    2. Szefowie putków i regimentów mający stopień generalski nosili mundur generała lub jednostki z naramiennikami generalskimi.
    3. Namiestnicy po roku 1789 nosili na kołnierzu dwucalowy galon.
    4. W artylerii zamiast stopnia chorążego był stuckjunkier.
    5. U inżynierów nie było stopnia chorążego.

    Załączniki:
    12 stycznia 2012 z 20:24 #10239
    lmeglnyi@net24.
    Participant

    Witam
    Nawiązując do umundurowania gwardii pieszej koronnej a ściślej do czap grenadierów, wydaje mi sie , że bermyce przedstawione u Raspego i Peszki mogły wyglądać tak , jak na rysunku, który załączam,podobne są do czap grenadierów brytyjskich i grenadierów pruskich von Kleista.
    Pozdrawiam.
    Panie Janie bardzo ładna tabela.

    Załączniki:
    13 stycznia 2012 z 01:16 #10240
    Krzysztof63
    Participant

    Ta rekonstrukcja nie przypomina żadnego znanego mi wzoru. Stanowi połączenie sztywnego czerepu w typie pruskiej czapki fizylierskiej oraz futrzanego czoła w typie austriackim. Nie spotkałem się z czym takim. Sądzę, że polska czapka grenadierska była bardzo podobna do saskiej czapki z II połowy XVIII w, która składała się z wysokiego, futrzanego czoła i miękkiego, zwisającego miecha. Takie czapki mieli też grenadierzy pruskiego Freikorpsu von Kleist, którzy rekrutowani byli głównie spośród austriackich dezerterów. Umundurowanie saskie również nawiązywało raczej do wzorów austriackich niż pruskich, podobnie umundurowanie wojsk bawarskich.
    http://www.grosser-generalstab.de/tafeln/knoe08/knoe08_48.html

    Z kolei trudno przypuszczać, aby armia polska ostatnich lat niepodległości wzorowała się na przestarzałych wzorcach pruskich. Polska co prawda zawiązała sojusz wojskowy z Prusami i czerpała wzorce odnośnie organizacji i wyposażenia armii, ale akurat w Prusach w 1787 r. czapki grenadierskie zostały wycofane z użycia i zastąpione dwuklapowymi kapeluszami. Wróciły dopiero w 1799 r. – i w zupełnie innej formie, niż wcześniej używane.

    16 stycznia 2012 z 18:13 #10244
    lmeglnyi@net24.
    Participant

    Witam
    Zgadzam się, że czapka jest nieco archaiczna, ale jak interpretować to co widać na obrazie?. Gembarzewski przedstawił ją tak samio(tabl125)
    Przyznaję, że jest to specyficzny typ bermycy., bo u wiekszości nie występuje dzwon lecz flama lub płasko formowana część tylna.

    16 stycznia 2012 z 18:50 #10245
    lmeglnyi@net24.
    Participant

    1.Portret Maksymiliana Wierusza-Kowalskiego w kontuszu mundurowym granatowym. Na klapach widoczne szleifki z kutasikami w liczbie siedmiu o których mówi Przepis z 1777 roku dla rotmistrzów pancernych Może więc pan Maksymilian był rotmistrzem? Niestety nie dysponuję wiadomościami na temat „przebiegu służby” portretowanego.
    Obraz znajduje się w Muzeum Narodowym w Krakowie.Autor: N.N.;ok.1794.
    2. Portret Stanisława Augusta na tabakierze.Frak c.niebieski klapy karmazynowe galony i szleifki z kutasikami srebrne.
    Malarz: Johann Jacob Wagner, ok.1766.

    16 stycznia 2012 z 19:31 #10246
    lmeglnyi@net24.
    Participant

    Portret N.N. majora 14 regimentu pieszego im.Potockich V.M.
    kurtka granatowa z klapami zapietymi i kołnierzem jasnoniebieskimi, dystynkcje i guziki srebrne.
    malował: Johann-Friedrich-August Tischbein ok.1793.
    W regimencie słuzyli w rangach majorów:
    Jakub Lanckoroński
    Ludwik Kamieniecki
    Erazm Komorowski
    i Jan Krasicki.

    17 stycznia 2012 z 15:32 #10248

    Czołem Waszmościom!
    Fajne fotki blach. Zupełnie mi nie znane, prócz trzech. W Szczecinie jest wystawionych sporo militariów z muzeum krakowskiego. W tym są trzy mitry grenadierskie milicji Czartoryskich. Wykonałem kilka zdjęć, ale niestety, są w dużej rozdzielczości, jeżeli uda mi się to zmienić to wstawię na forum. Kompletna bermyca z blachą milicji – chyba Krasińskich- jest w muzeum im Sikorskiego. W tej samej gablocie są inne przedmioty należące do gen. W.Krasińskiego , tego od szwoleżerów gwardii. Jest tam ciekawy czaprak karmazynowy z haftami. Mam zdjęcie ale nie jest zbyt dobre bo przedmioty są w gablocie.
    Zupełnie nie podobają mi się bermyca gwardii którą kolega zamieścił, szczerze wolałbym blachy z lat 30. Ale rozumiem, że większość kolegów na forum jest za spolszczonym wizerunkiem naszego woja w XVIII wieku. Choćby miał na głowie tak koszmarny kaszkiet jaki widzimy u schyłku RP.
    A propos polszczenia. Barwę granatową munduru zapożyczyliśmy od Turków dlatego odcień głębokiego granatu (granat wpadający w czerń) nazywany był tureckim a w XIX wieku w europie określano ten odcień „polskim”. Kontusze i żupany to też wdzianko wschodnie nie mówiąc o broni czy też o naszej „polskiej” husarii, którą zapożyczyliśmy od raców, Węgrów czy Serbów, a pancernych od Turków. Wszystko mamy zapożyczone, nawet słowo ‘husarz’ i ‘ułan’. Dlatego bardzo mi się podobają wzory zachodnich mundurów XVIII wiecznych, bo mają piękną formę. Inną sprawą, jest to, że w owym wieku wojenny duch z naszej armii gdzieś wyparował. Niemniej, jeśli chodzi o mundurologię to duże poletko do zbadania.
    Bo np. jednolite mundury w jeździe autoramentu narodowego (chorągwie lekkie) zaczęły pojawia się już w roku 1717, a w husarii Rzewuskiego (powinienem chyba powiedzieć w chorągwi’) barwę zaczęto przyjmować już pod koniec lat 20, tegoż XVIII wieku. Albo taki motyw, gdzie w chorągwi pancernej Wolskiego w 1762, nakazano by pocztowi nosili mundury wzorowane na ubiorze szeregowca piechoty. I wiele takich ciekawostek mundurowych warto odkrywać. Te bermyce w gwardii to mogła być chwilowa moda, zmieniona po dwóch lub trzech latach. Może były one wzorowane na nakryciach głowy Austriaków a może Sasów. Kto to wie. U Raspego znalazłem różne plansze, w tym gwardii litewskiej z 1701 r.
    Ale, ale, potrzebuję coś o działaniach regimentu piechoty gwardii w 1734/5 roku. Chodzi oczywiście o gwardię Leszczyńskiego. Miał gwardię „starą” którą zabrał z Elbląga (około 120 ludzi ) i utworzoną w Gdańsku, nową która podobno nieźle się biła. Może ktoś ma coś na ten temat.

    Załączniki:
    20 stycznia 2012 z 11:52 #10254

    Kilka Fotek z Londynu

    Załączniki:
    27 lutego 2012 z 11:55 #10309
    Artur
    Participant

    Dzień dobry! Przepraszam za mój język polski, I przetłumaczone przez tłumacz. Można napisać, niektóre pułków właścicielem kapelusze Muzeum Czartoryskich w Krakowie ?

Musisz być zalogowany aby odpowiedzieć na ten temat.